Relevant bibliographies by topics / सामाजिक / Journal articles
To see the other types of publications on this topic, follow the link: सामाजिक.

Journal articles on the topic 'सामाजिक'

Author: Grafiati
Published: 2 June 2025
Last updated: 31 July 2025

Create a spot-on reference in APA, MLA, Chicago, Harvard, and other styles

Select a source type:

Consult the top 50 journal articles for your research on the topic 'सामाजिक.'

Next to every source in the list of references, there is an 'Add to bibliography' button. Press on it, and we will generate automatically the bibliographic reference to the chosen work in the citation style you need: APA, MLA, Harvard, Chicago, Vancouver, etc.

You can also download the full text of the academic publication as pdf and read online its abstract whenever available in the metadata.

Browse journal articles on a wide variety of disciplines and organise your bibliography correctly.

1

रामहरि लम्साल. "साहित्यमा सामाजिकता विश्लेषणको अवधारणात्मक ढाँचा". Interdisciplinary Journal of Management and Social Sciences 3, № 1 (2022): 269–86. http://dx.doi.org/10.3126/ijmss.v3i1.50256.

Full text
Abstract:
प्रस्तुत आलेख साहित्यिक कृतिको सामाजिकता विश्लेषण गर्ने अवधारणतमक ढा“चा निर्माणमा केन्द्रित रहेको छ । साहित्य सर्जकको भाषिक उत्पादन हो । सर्जक सामाजको एक सचेत व्यक्ति पनि हो । उसको सिर्जनामा कुनै न कुनै रूपमा समाजको प्रतिबिम्ब उतारिएको हुन्छ । साहित्यकारले कुनै साहित्यिक कृतिमा कस्तो समाजको प्रतिबिम्ब कसरी उतारेको छ भन्ने विषयको चिरफार गर्ने भाषिक कर्मलाई सामासकिता विश्लेषण भनिन्छ । यो कुनै कृतिमा रहेको सामाजिकता विश्लेषण गर्ने विधि र प्रव्रिmयाको अवधारणात्मक आधार हो । यस अध्ययनमा मूलतः अगमनात्मक विधिको प्रयोग गरिएको छ ।यसमा विभिन्न अध्ययनबाट प्राप्त सामाजिकताका उपकरणलाई सूत्रबद्ध गरी सामाजिकत
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
2

सुवेदी Subedi, सखिशरण Sakhi Saran. "भाषाको सामाजिक भेद". Butwal Campus Journal 7, № 2 (2024): 174–80. https://doi.org/10.3126/bcj.v7i2.73237.

Full text
Abstract:
भाषा सामाजिक विषय हो । यो समाजमा जन्मन्छ, समाजमै हुर्कन्छ र समाजमै जीवित रहन्छ । समाजबिना भाषाको अस्तित्व रह‘दैन । समाज जुन जाति, वर्ग र स्तरको हुन्छ भाषा पनि त्यसैअनुरूप हुने हुनाले भाषाको सामाज सापेक्ष अध्ययन हुन्छ । समाज जस्तो हुन्छ भाषा पनि त्यतै डोरिन्छ । सामाजिक संरचनाले भाषामा प्रभाव पारी उत्पन्न हुने भिन्नता नै भाषाको सामाजिक भेद हो । भाषाको सामाजिक भेद समाज भाषाविज्ञानले निर्धारण गर्ने विषय हो । समाज जुन जाति, वर्ग र स्तरको हुन्छ भाषा पनि त्यसै अनुरूप हुने गर्दछ । सहभागी, अन्र्तक्रियाको प्रस्तुति वा वातावरण, शीर्षक र कार्यबाट भाषाको सामाजिक भाषिक भेद निर्धारण हुन्छ । समाजका व्यक्तिहरू
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
3

सुनीता та डॉ. निरुपमा हर्षवर्धन. "मृदुला गर्ग की कहानियों में सामाजिक चेतना". Journal of Advances and Scholarly Researches in Allied Education 21, № 2 (2024): 33–34. http://dx.doi.org/10.29070/5tv88b88.

Full text
Abstract:
भारतीय साहित्य में सामाजिक चेतना को व्यापक फलक पर पहुंचाने के लिए हिन्दी साहित्य का विशेष योगदान रहा हैं। आदिकाल से लेकर अब तक के समय में अनेक साहित्यिक और सांस्कृतिक परिवर्तन हुए। साहित्य के माध्यम से ही लेखक पाठक के मन को जागृत कर उसमें समाज के प्रति संघर्ष करने की प्रेरणा प्रदान करता है। साहित्य के क्षेत्र में सामाजिक चेतना के उस रूप का उदय हुआ, जो उसने भोगा था, पर दूसरे उससे अनभिज्ञ थे। युगों के साथ-साथ सामाजिकता के तेवर भी बदले। मृदुला गर्ग का उपन्यास आज की चुनौतियों का सामना करती है, इनके पात्र परंपरागत अंधविश्वास रूढ़ि राजनीतिक आर्थिक सामाजिक आदि प्रक्रियाओं के प्रति प्रश्नचिन्ह लगाते है
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
4

हिमा पौडेल Hima Paudel. "‘सुनामी’ कथाको समाजपरक अध्ययन". Sotang, Yearly Peer Reviewed Journal 5, № 1 (2023): 77–87. http://dx.doi.org/10.3126/sotang.v5i1.65064.

Full text
Abstract:
प्रस्तुत अध्ययन “सुनामी” कथाको सामाजपरक अध्ययनमा केन्द्रित रहेको छ । आठ वर्षको उमेरमा कथा विधामा प्रवेश गरेकी इल्या भट्टराईले “अनि””....कथा सङ्ग्रहमा सङ्ग्रहीत उत्कृष्ट कथा “सुनामी” रचना गरेकी छिन् । कथामा नारी स्वतन्त्रताको चाहाना राख्ने आधुनिक, समसामयिक, सामाजिक यथार्थको चित्रण गर्ने कथाकारको रूपमा परिचित छिन् । यस अध्ययनमा जाति, क्षण र परिवेशको आधारमा सुनामी कथाको सामाजपरक अध्ययन गरिएको छ । यस सुनामी कथाको अध्ययन गर्न कथाका समाजपरक पक्षहरूलाई जाति,क्षण र परिवेशलाई समाजसँग जोडेर खोजी गरी त्यस आधारमा विश्लेषण नहुनु यस अध्ययनको समस्या देखिएको छ । सुनामी कथाको जाति क्षण र परिवेशका आधारमा सामाजप
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
5

आचार्य Acharya, ओमप्रकाश Om Prakash. "समाजपरक समालोचना प्रणालीका आधारमा ʽभावनाको नाताʼ उपन्यासको मूल्याङ्कन". Butwal Campus Journal 7, № 2 (2024): 203–8. https://doi.org/10.3126/bcj.v7i2.73240.

Full text
Abstract:
पाश्चात्य समालोचना प्रणालीमा समाजपरक समालोचना प्रणाली जेठो,पुरानो र पाको समालोचना प्रणाली हो । यस प्रणालीले प्रकाशित साहित्यिक कृति एवम् सिर्जनाको समाजपरक दृष्टिकोणबाट समालोचना गर्दछ । प्रस्तुत उपन्यास नेपाली समाजको यथार्थ रुप झल्काउने प्रसिद्ध उपन्यासकार धनलाल आचार्यद्वारा लिखित मौलिक सामाजिक उपन्यास हो । उपन्यासकार धनलाल आचार्य कर्णाली प्रदेशको जुम्ला जिल्लाको सिँजा क्षेत्रको हिमा गाउँपालिकाको आचार्य लिहीमा जन्मेका हुन् । प्रस्तुत उपन्यासलाई पाश्चात्य समालोचना सिद्धान्तका आधारमा अध्ययन गरिएको छ । समाजपरक दृष्टिकोणबाट भावनाको नाता उपन्यासको सामाजिकता कस्तो छ ? कुन सामाजिक सन्दर्भमा कस्तो सामा
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
6

पटेल, अखिलेश कुमार, та यतीन्द्र मिश्रा*. "अनुसूचित जातियों के सामाजिक समावेशन में शैक्षिक कारकों की भूमिका का अध्ययन". Humanities and Development 17, № 2 (2022): 43–46. http://dx.doi.org/10.61410/had.v17i2.67.

Full text
Abstract:
प्राचीन काल से भारतीय समाज में अनुसूचित जातियों की स्थिति दयनीय रही है। अनुसूचित जातियों को मानवाधिकारों तथा जीवन जीने के मौलिक अधिकारों से वंचित रखा गया। शिक्षा जैसे मूलभूत अधिकार भी अनुसूचित जातियों को प्राप्त नहीं था। समाज में अनुसूचित जातियों को दोयम दर्जा प्रदान किया गया था। सामातिक स्तरीकरण में अनुसूचित जातियों की स्थिति सबसे निचले पायदान पर थी। विभिन्न सामाजिक प्रतिबन्धों का अनुसूचित जातियों को सामना करना पड़ता था। परणामस्वरूप उनकी स्थिति दिन-प्रतिदिन दयनीय होती गयी। स्वतन्त्रता के बाद अनुसूचित जातियों की स्थिति में सुधार लाने हेतु प्रयास किये गये। भारतीय संविधान में अनुसूचित जातियों के
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
7

Devi, Krishna. "कबीर की सामाजिक चेतना". Journal of Advances and Scholarly Researches in Allied Education 15, № 3 (2018): 216–19. http://dx.doi.org/10.29070/15/57414.

Full text
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
8

अधिकारी Adhikari, भगवती Bhagawati. "बहुभाषिकताको सामाजिक प्रभाव". Prajnik Bimarsha प्राज्ञिक विमर्श 6, № 11 (2024): 116–23. http://dx.doi.org/10.3126/pb.v6i11.66026.

Full text
Abstract:
प्रस्तुत लेख बहुभाषिकताको सामाजिक प्रभावको वर्तमान स्थितिको विश्लेषणमा केन्द्रित रहेको छ । प्रमुख उद्देश्य सामाजिक विकासमा बहुभाषिकताको प्रभाव पहिल्याउन र त्यसप्रति बहुभाषिकताको प्रभावबारे शिक्षकहरूको दृष्टिकोण पहिचान गर्नु रहेको छ । लेखमा गुणात्मक अनुसन्धान ढाँचा साथै व्याख्यान विधिको उपयोग गरिएको छ । यसका लागि उद्देश्यम्ृलक नमुना छनोटका आधारमा सहभागी पहिचान गरी अन्तर्वार्ता तथा खुला प्रश्नावलीका सहायताले तथ्यको सङ्कलन गरिएको छ । अध्ययनका क्रममा प्राप्त ज्ञान तथा अनुभवसमेतको आधार मानेर स्तरीय बनाउने प्रयास गरिएको छ । बहुभाषिकताले घर, परिवार, समाज, समुदाय राष्ट्रलाई मात्र नभई विश्वव्यापी रूपमा
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
9

पोख्रेल Pokhrel, गोकुल Gokul. "पर्यावरणको सामाजिक प्रभाव". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 1, № 2 (2023): 81–89. http://dx.doi.org/10.3126/anweshan.v1i2.65487.

Full text
Abstract:
यो अध्ययन पर्यावरणको सामाजिक प्रभाव निरूपणमा केन्द्रित छ । पर्यावरणले सामाजिक–सांस्कृतिक मूल्यमान्यतालाई प्रभावित पार्छ । पारिस्थितिक प्रणाली अनुसार त्यहाँको समाज र समाजिक विकासको प्रक्रिया निर्देशित रहेको हुन्छ । पर्यावरणसँग निरपेक्ष भएर समाज विकासको परिकल्पना गर्न सकिन्न । भूगोल र पर्यावरणीय परिवेशअनुसार जुन समाज स्थापित छ र सामाजिक विकासको प्रक्रिया अगाडि बढेको छ । त्यसको अन्तर्य निर्माणमा पर्यावरणको गहिरो प्रभाव रहेको हुन्छ । पर्यावरणीय अनुकूलता र प्रतिकूलताले सामाजिक संरचनालाई प्रभावित गर्दछ । मानव पर्यावरणको एक हिस्सा हो । तसर्थ मानवको समूहद्वारा निर्मित समाजमा स्थानीय पर्यावरणको भूमिका
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
10

ढकाल Dhakal, रजनी Rajani. "तिजको सामाजिक सन्दर्भ". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 2, № 2 (2025): 51–60. https://doi.org/10.3126/anweshan.v2i2.74162.

Full text
Abstract:
प्रस्तुत लेख तिज पर्व र यस पर्वसँग जोडिएको सामाजिक सांस्कृतिक सन्दर्भको विश्लेषणमा केन्द्रित छ । परम्परादेखि मानिँदै आएको तिजलाई आजको समयमा कसरी मनाउने र यस चाडलाई समयसापेक्ष रूपमा सृजनात्मक कसरी बनाउन सकिन्छ भन्ने विचार निर्माणमा यो लेख निर्देशित छ । पितृसत्ताले नियमन गर्दै लगेको चाड तिजलाई नारी चेतनाको निर्माण र महिला सशक्तीकरणको पक्षमा लैजाने विविध तरिकाका विषयमा यस लेखमा छलफल गरिएको छ । समाजको परम्परागत चिन्तनलाई चिर्दै फरक सोच र दृष्टिकोणबाट तिज पर्वलाई अझ रचनात्मक र निर्माणात्मक बनाउन यसमा रहेका सबल पक्षलाई चिन्नुपर्ने र नकारात्मक पक्षलाई हटाउँदै लैजानुपर्ने विचार व्यक्त गरिएको छ । यस ले
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
11

Ghimire, Madhav. "परमाणुकारणतावादको सामाजिक उपयोगिता". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 3, № 1 (2025): 134–41. https://doi.org/10.3126/anweshan.v3i1.81972.

Full text
Abstract:
प्राच्य वाङ्मयभित्र समाहित विभिन्न दर्शनहरूमा गणना गरिएको न्याय र वैशेषिक दर्शनलाई अरू दर्शनहरूको उपकारक मानिन्छ । न्यायदर्शनका प्रणेता महामुनि गौतमले आफ्नोे प्रथम अध्यायको प्रथम सूत्रमा प्रमाण, प्रमेय, संशय आदि सोह्र पदार्थहरूको वास्तविक ज्ञानलाई दुःखको निवृत्तिका लागि कारण मानेका छन् । वैशेषिक दर्शनका प्रवर्तक महर्षि कणादले पनि द्रव्य, गुण, कर्म सामान्य विशेष समवायसहित छ प्रकारका पदार्थहरूको यथार्थ ज्ञानलाई मोक्षको कारक मानेका छन् । तत्त्वचिन्तनको प्राच्य परम्परा निश्चित नियम अथवा विधिमा आश्रित रहेकाले आधुनिक सन्दर्भमा पनि उस बेलाको चिन्तन प्रणाली उत्तिकै सान्दर्भिक तथा उपयोगी रहेको छ । यसमा
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
12

कुमार, गौरव, та गुलरेज खान. "सामाजिक संरक्षण और सामाजिक सामंजस्य के बीच संबंधों का विश्लेषण". Journal of Advances and Scholarly Researches in Allied Education 20, № 3 (2023): 551–57. https://doi.org/10.29070/a2gftv53.

Full text
Abstract:
अध्ययन ने सामाजिक सामंजस्य को बढ़ावा देने के लिए समावेशी शहरी नीतियों और विचारशील डिजाइन के महत्व पर बल दिया, यह सुझाव देते हुए कि जानबूझकर योजना बनाने से लचीले और सहायक शहरी समुदायों का निर्माण हो सकता है, अंततः निवासियों के जीवन की गुणवत्ता में सुधार हो सकता है। सिद्धांत में अद्वितीय योगदान, सामाजिक पूंजी सिद्धांत, सिस्टम सिद्धांत और सामाजिक नेटवर्क सिद्धांत का उपयोग सामुदायिक सामाजिक नेटवर्क और समर्थन प्रणालियों पर शहरीकरण के प्रभाव पर भविष्य के अध्ययनों को लंगर डालने के लिए किया जा सकता है।
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
13

Sigdel, Tej Prasad. "माध्यमिक तहमा सामाजिक अध्ययन शिक्षणको अवस्था". Interdisciplinary Research in Education 4, № 2 (2019): 208–14. http://dx.doi.org/10.3126/ire.v4i2.27940.

Full text
Abstract:
मनिसलाई समय सापेक्ष तथा समाज सापेक्ष बनाउने शिक्षा नै सामाजिक शिक्षा अथात् सामाजिक अध्ययन हो । सामाजिक अध्ययन अन्तर्गत इतिहास, भूगोल, राजनितिशास्त्र, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, मानवशास्त्र, संस्कृति, सामाजिक मनोविज्ञान, स्वास्थ्य, जनसख्या शिक्षा, समकालिन मुद्दाहरु तथा सामाजिक घटनाहरु, भाषा साहित्य आदि विषयहरु समावेश हुन्छन् । सामाजिक अध्ययनको आधार स्तम्भको रुपमा मानविय सम्बन्ध, समकालिन समाज तथा सामाजिक विज्ञानलाई लिने गरिन्छ । नेपालको सन्र्दभमा माध्यमिक शिक्षा पाठ्यक्रम २०५५ लागु भएपछि इतिहास, भूगोल, राजनीतिकशास्त्र, नागरिकशास्त्र तथा अर्थशास्त्र आदि बिषयका विषयवस्तुलाई समावेश गरी एकीकृत विषयको
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
14

Adhikari, S. R. "सामाजिक समस्या र अनुसन्धानको समस्याबीचको अन्तर". Shweta Shardul 19, № 1 (2024): 1–4. https://doi.org/10.5281/zenodo.12770858.

Full text
Abstract:
सामाजिक अनुसन्धान सामाजिक ज्ञान निर्माण प्रकृयाको मेरुदण्ड मानिन्छ । सामाजिक अनुसन्धान कार्यलाई अगाडि बढाउन सामाजिक समस्या र अनुसन्धानको समस्याको अवधारणा बारे स्पष्ट शुन आवश्यक हुन्छ । यस आलेखको  मूल उद्देश्य सामाजिक समस्या र सामाजिक अनुसन्धानको समस्याको अवधारणा पहिल्याउनुका साथै सामाजिक अनुसन्धानको समस्या पहिचान गर्दा अपनाउने प्रक्रियासँगै पूर्व साहित्य समीक्षाको अवधारणा, प्रकार र तरिका पनि उजागर गर्ने रहेको छ । यस उद्येश्य प्राप्त गर्नको लागि अन्तरवस्तु विश्लेषण विधिको प्रयोग गरी तथ्यहरुको संकलन तथा विश्लेषण गरिएको छ । सामाजिक समस्या र सामाजिक अनुसन्धानको समस्या फरक फरक अवधारणा रहेछन् ।
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
15

षडानन्द पौड्याल. "गुरुप्रसाद मैनालीका कथामा अमूर्त संस्कृति {Abstract Culture in the Stories of Guru Prasad Mainali}". Interdisciplinary Journal of Management and Social Sciences 3, № 2 (2022): 120–28. http://dx.doi.org/10.3126/ijmss.v3i2.50269.

Full text
Abstract:
सामाजिक चेतनाले ग्रहण गर्ने तर दृश्यमूलक नभई केवल भावनाबाट मात्र प्रत्यक्षीकरण गर्न सकिने विचारपरक सत्य अमूर्त संस्कृति हो । व्यक्तिगत वा सामाजिक भावनाको केन्द्रमा निहित आस्था र त्यसमा प्रकट भई सामाजिक प्रतिबिम्बका रूपमा अगिल्लो पुस्ताबाट पछिल्लो पुस्तामा हस्तान्तरित हुने आस्थापरक व्यवहार अमूर्त संस्कृति हो । प्राकृतिक शक्तिलाई पनि दैवीशक्तिमा परिणत गरी मानव जीवनलाई पल्लवित गराउन सामथ्र्य राख्ने आस्थाको केन्द्र बनेको अमूर्त संस्कृति गुरुप्रसाद मैनालीका कथामा सामाजिक भावना अनुरूप प्रयोग गरिएको सत्य पहिचान गर्नु लेखको उद्देश्य हो । व्यक्तिगत चिन्तनका आलोकमा सामाजिक भावना प्रकट भएको छ भने सामाजिक
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
16

जोशी Joshi, भीष्म Bhism. "सामाजिक रूपान्तरण र बुद्धिजीवी". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 2, № 1 (2024): 151–59. http://dx.doi.org/10.3126/anweshan.v2i1.68598.

Full text
Abstract:
यो सामाजिक रूपान्तरण र बुद्धिजीवी शीर्षकमा लेखिएको अनुसन्धामूलक लेख हो । पाठकहरूलाई सामाजिक रूपान्तरणका लागि बुद्धिजीवीहरूको जिम्मेवारी कस्तो हुनुपर्छ भन्नेबारेमा उत्सुकता जगाउने उद्देश्यले यो लेख लेखिएको हो । समाजमा विभिन्न वर्ग, लिङ्ग, समुदायको मिलन र एकत्वको समष्टि नै समाज हो । प्रकृतिका हरेक चिज निरन्तर परिवर्तन र गतिशील भए जस्तै हाम्रो मानव समाज पनि निरन्तर गतिशील छ । समाज निरन्तर सूक्ष्मतम, मात्रात्मक र गुणात्मक ढङ्गले परिवर्तन भइरहेको छ । यसरी निरन्तर गतिवान् भएर बगिरहेको समाजको सकारात्मक परिवर्तन नै सामाजिक रूपान्तरण हो । सामाजिक रूपान्तरणमा योगदान पुर्याउने विभिन्न तत्त्व र समाजको महत
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
17

त्रिपाठी, योगेन्द्र प्रसाद, та मीना कुमारी*. "ग्रामीण सामाजिक संरचना में अनुसूचित जातियों की सामाजिक प्रस्थिति एवं उत्तरदायित्व". Humanities and Development 16, № 1-2 (2021): 75–80. http://dx.doi.org/10.61410/had.v16i1-2.16.

Full text
Abstract:
भारतीय सामाजिक व्यवस्था में जहाँ चारों वर्णों की भूमिका महत्वपूर्ण थी, किन्तु सबसे निम्न वर्ण अपनी सामाजिक भूमिका के निवर्हन के कारण ही समाज में अछूत समझा जाता था। शिक्षा से वंचित होकर वह स्वयं ही पशुवत जीवन निवर्हन करता रहा, संविधान निर्माताओं द्वारा उनकी पीड़ा उन पर सामाजिक धार्मिक अत्याचार का संज्ञान लेते हुए ही उन्हें समाज में समानता, एवं शिक्षा का अधिकार प्रदान किया जिससे आगे आने वाली उनकी पीढ़ी समाज में बराबरी का स्थान प्राप्त कर सकें। संविधान द्वारा तो समाज के निम्न, कमजोर वर्ग हेतु अनेकानेक प्रावधान किये है, किन्तु इन प्रावधानों के बावजूद सख्त कानून यथा-अनुसूचित जाति/जनजाति अत्याचार अधिन
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
18

पौड्याल Poudyal, वीणा Beena. "वैदिक र पौराणिक समाजिक परिवेश". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 1, № 2 (2023): 119–28. http://dx.doi.org/10.3126/anweshan.v1i2.65503.

Full text
Abstract:
वैदिक र पौराणिक समयका शास्त्र रपरम्पराबाट आजको हाम्रो सामाजिक परिवेशमा अधिकांश कुराको प्रभाव परेको पाइन्छ । त्यसैले आजको सामाजिक संरचना, संस्कार, कर्मकाण्ड,विश्वास, मूर्तिपूजा, जात्रा, मन्दिर, पाटीपौवा, ढुङ्गेधारा, इनार स्थापना सबैमा कुनै न कुनै रूपमा प्राचीन समयकै निर्देशनको छाप पाइन्छ । त्यस बेलाको सामाजिक परिवेश कस्तो थियो ? कुनकुन स्रोतबाट प्राचीन सामाजिक परिवेश बारे थाहा पाउन सकिन्छ ? पुराणकालीन सामाजिक परिवेश जान्ने प्रमुख स्रोत पुराणहरू नै हुन् ।
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
19

डॉ., सुरेखा भागुजी भिंगारदिवे. "सामाजिक शास्त्रातील अर्थशास्त्राचे योगदान". International Journal of Advance and Applied Research 2, № 19 (2022): 35–37. https://doi.org/10.5281/zenodo.7053666.

Full text
Abstract:
<strong>गोषवारा :</strong><strong>-</strong> समाजशास्त्र हा शब्द मानवी वर्तनशी &nbsp;संबंधित असलेल्या कोणत्याही विषयाच्या संदर्भात वापरला जातो . अर्थशास्त्रज्ञ &nbsp;हे मानवी वर्तनाच्या &nbsp;विविध पैलूंशी संबंधित असल्याने ते सामाजिक शास्त्र आहे. &nbsp;सॅम्युअल यांच्या मते अर्थशास्त्र ही सामाजिक विज्ञानाचे जननी आहे. &nbsp;अर्थशास्त्र समाजाचा इतिहासाचा आणि निसर्गाचा अभ्यास करते. &nbsp;त्यामुळे ते समाजशास्त्र आहे. &nbsp;विसाव्या शतकात रॉबिन्सन यांनी अर्थशास्त्राची अशी व्याख्या केली &ldquo; जे शास्त्र मानवी वर्तनाचा व पर्यायी उपयोग असलेल्या दुर्मिळ साधनसामग्रीचा संबंध म्हणून अभ्यास करते.&rdquo; त
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
20

चौरसिया, सपना, та कविता गुप्ता. "सामाजिक आर्थिक स्थिति और मनोदृष्टि के बीच संबंध: एक समीक्षात्मक अध्ययन". Journal of Advances and Scholarly Researches in Allied Education 20, № 2 (2023): 778–85. https://doi.org/10.29070/rcntd647.

Full text
Abstract:
इस समीक्षात्मक अध्ययन का उद्देश्य सामाजिक आर्थिक स्थिति और मनोदृष्टि के बीच संभावित संबंधों का मूल्यांकन करना है। विभिन्न सामाजिक और मनोवैज्ञानिक पहलुओं को ध्यान में रखते हुए, इस पेपर में सामाजिक आर्थिक स्थिति और मनोदृष्टि के आपसी प्रभाव पर किए गए प्रमुख शोधों और निष्कर्षों की समीक्षा की गई है। सामाजिक आर्थिक स्थिति, जिसमें आय, शिक्षा स्तर, और परिवार की स्थिति जैसे कारक शामिल हैं, व्यक्ति की मानसिकता, आत्म-सम्मान, सामाजिक दृष्टिकोण और शिक्षा के प्रति दृष्टिकोण को प्रभावित करने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाते हैं। इस अध्ययन में विभिन्न सामाजिक, सांस्कृतिक और पारिवारिक कारकों के प्रभावों को भी समझन
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
21

Ghimire, Dipesh Kumar. "मधेश विद्रोहको सामाजिक आयाम". Patan Pragya 13, № 2 (2024): 143–54. https://doi.org/10.3126/pragya.v13i2.78798.

Full text
Abstract:
वि.सं. २०६३ साल माघ १ गते अन्तरिम संविधान जारी भएको भोलिपल्टदेखि मधेश आन्दोलित भयो । सङ्घीय शासन प्रणाली र जनसङ्ख्याको अनुपातमा समानुपातिक प्रतिनिधित्वको व्यवस्थाको माग र विभेद, बहिष्करण र भेदभावको विरुद्धमा मधेशमा आन्दोलन भएको थियो । मधेश आन्दोलनको केन्द्रमा राजनीतिक बहिष्करण प्रमुख कारण त रहेको थियो । यसका साथै आन्दोलनका केहि सामाजिक कारणहरू समेत रहेका थिए । विभेद, उत्पिडन, भाषा, रोजगारीका अवसरहरूमा रहेको विभेद, मधेशीप्रति पहाडियाको सामाजिक दृष्टिकोण, मधेशको इतिहास माथिको अवमूल्यन र बहिष्करण लगायतका सामाजिक कारणहरू मधेश आन्दोलनको पछाडि रहेका थिए । यस लेखले मधेश आन्दोलनका सामाजिक कारणहरूको खो
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
22

थापामगर Thapamagar, प्रकाश Prakash. "अर्थतन्त्रको सामाजिक र राजनीतिक प्रभाव". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 1, № 2 (2023): 7–16. http://dx.doi.org/10.3126/anweshan.v1i2.65360.

Full text
Abstract:
समाज अर्थतन्त्रकै अभिव्यक्ति हो । अर्थतन्त्र जुन प्रकारको छ, समाज पनि त्यही प्रकारले सबल वा निर्बल हुन्छ । त्यही सीमाभित्र रहेर अर्थतन्त्रका सामाजिक र राजनीतिक प्रभाव अभिव्यक्त हुन्छन् । प्रस्तुत लेखमा नेपालको वर्तमान अर्थतन्त्रलाई आधार बनाएर त्यसको सामाजिक र राजनीतिक प्रभावबारे चर्चा गरिएको छ । यस लेखको सार हाम्रो देशको वर्तमान अर्थतन्त्र कमजोर मात्रै होइन, परनिर्भर समेत रहेकाले त्यसको प्रतिबिम्ब सामाजिक र राजनीतिक क्षेत्रमा देखा परेको पुष्टि गर्नु हो । त्यस क्रममा सामाजिक प्रभाव र राजनीतिक प्रभावबारे सङ्क्षेपमा तथ्य विचार गरिएको छ । अमूर्त प्रकारले भन्दा पनि अर्थतन्त्रका प्रतिनिधिमूलक तथ्याङ
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
23

द, ेवेन्द ्रसिंह ठाक ुर. "सामाजिक वानिकी एव ं पर्यावरण संरक्षण". International Journal of Research - GRANTHAALAYAH 3, № 9 (Special Edition) (2017): 1–3. https://doi.org/10.5281/zenodo.580638.

Full text
Abstract:
पर्यावरण अर्थात हमार े चारो ओर का वातावरण जो प्रत्यक्ष आ ैर अप्रत्यक्ष रूप से हमारी जीवनषैली का े प्रभावित करता ह ै। सैद्धांतिक एव ं व्यावहारिक रूप में वनो की संरचना प्रब ंध तथा उनके उत्पादो का उचित उपयोग वानिकी कहलाता है। कार्यद ृष्टि के क्षेत्र अन ुसार वानिकी के अन ेक प्रकार है ज ैसे कृषि वानिकी, उद्यान वानिकी, ग्रामीण वानिकी, नगरीय वानिकी , सामाजिक वानिकी। सामाजिक सेवा के उद ्द ेष्य स े किया गया वनीकरण सामाजिक वानिकी कहलाता ह ै। सामाजिक वानिकी समाज की मुलभूत आवष्यकताओं की प ूर्ति करने के साथ साथ पर्यावरण संत ुलन को बनाये रखन े का महत्वप ूर्ण कार्य करती है। सामाजिक वानिकी न े मानवजीवन आ ैर प
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
24

Yadav, Deepika. "Study of the Concept of Social Stratification and Social Mobility." RESEARCH HUB International Multidisciplinary Research Journal 12, no. 1 (2025): 109–14. https://doi.org/10.53573/rhimrj.2025.v12n1.015.

Full text
Abstract:
Social mobility refers to the upward or downward movement that occurs within the system of social stratification, where an individual moves from one social level to another. Social stratification, on the other hand, is a hierarchical arrangement found among individuals or groups based on factors such as wealth, prestige, power, occupation, and income. Stratification arises due to the unequal distribution of resources, services, power, and prestige within a society, leading to disparities in rights and duties. Individuals who experience mobility—whether moving upward or downward—undergo changes
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
25

राजेन्द्र खनाल. "सामाजिक उत्तरदायित्व बोध गराउने नेपाली बालउपन्यास". Interdisciplinary Research in Education 7, № 1 (2022): 31–48. http://dx.doi.org/10.3126/ire.v7i1.47496.

Full text
Abstract:
बालबालिकाहरूमा सामाजिक सम्बन्धको विकास गराउँदै सामाजिक उत्तरदायित्व बोध गराउने हेतुलाई प्राधान्य दिई सिर्जना गरिएको नेपाली बालउपन्यासको विश्लेषण गर्नु नेपाली समालोचनाको अपेक्षित अध्ययन हो । नेपाली बालउपन्यासमा यस प्रकृतिको विश्लेषण भएको नपाएकाले तथ्यपरक विश्लेषणसहित यो लेख तयार पारिएको हो । सामाजिक उत्तरदायित्व बोध गराउने नेपाली बालउपन्यासको विश्लेषण गर्नु यस लेखको मुख्य उद्देश्य हो । यस लेखमा पुस्तकालयीय अध्ययन कार्यबाट तथ्य सङ्कलन गरी नेपाली बालउपन्यासलाई प्राथमिक सामग्रीका रूपमा उपयोग गरिएको छ । सामाजिक उत्तरदायित्वसँग सम्बद्ध विविध सैद्धान्तिक पुस्तकहरूलाई द्वितीयक सामग्रीका रूपमा लिइएको य
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
26

पौड्याल Poudyal, शालिकराम Shalikram. "‘ऋतुविचार’ खण्डकाव्यमा सामाजिक सन्दर्भ {Social Context in Sub-Epic Rituvichar}". Kaladarpan कलादर्पण 4, № 1 (2024): 30–36. http://dx.doi.org/10.3126/kaladarpan.v4i1.62806.

Full text
Abstract:
लेखनाथ पौड्यालको ऋतुविचार प्रकृतिकाव्य भए पनि प्रकृतिको चित्रणका क्रममा समाजका विविध पक्षको चित्रण गरिएको छ । समाज चित्रणका दृष्टिले यस काव्यमा युगीन सामाजिक चेतनाको अभिव्यक्ति भएको छ । प्रस्तुत लेखमा प्राथमिक स्रोत र द्वितीयक स्रोतका सामग्री पुस्तकालय कार्यबाट सङ्कलन गरी सामाजिकताका कोणबाट पाठको विश्लेषण गरिएको छ । यस काव्यमा युगीन सामाजिक यथार्थको प्रस्तुति, युगीन सामाजिक विसङ्गतिहरूप्रति व्यङ्ग्य गरिएको छ । वसन्त ऋतु, ग्रीष्म ऋतु, वर्षा ऋतु, शरद् ऋतु, हेमन्त ऋतु र शिशिर ऋतुका ऋतुचक्रले प्रकृतिमा आउने परिवर्तन र त्यसका माध्यमबाट सामाजिक जीवनमा परेको प्रभावलाई काव्यमा वर्णन गरिएको छ । नेपाली
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
27

कुमार, गौरव, та गुलरेज खान. "सामाजिक सामंजस्य और राष्ट्रीय सुलह को बढ़ाने के लिए एक उपकरण के रूप में सामाजिक सुरक्षा का उपयोग करने के अंतर्राष्ट्रीय अनुभव". Journal of Advances and Scholarly Researches in Allied Education 21, № 5 (2024): 772–79. https://doi.org/10.29070/pcbb4867.

Full text
Abstract:
अध्ययन ने सामाजिक पूंजी, प्रणालियों और सामाजिक नेटवर्क सिद्धांतों को शहरी अध्ययनों में एकीकृत करने, सांप्रदायिक स्थानों के निर्माण को प्राथमिकता देने और सामाजिक संबंधों को बढ़ावा देने के लिए समुदाय-आधारित कार्यक्रमों को लागू करने की सिफारिश की। इसने सामाजिक बुनियादी ढांचे तक समान पहुंच सुनिश्चित करने, सांस्कृतिक प्रथाओं को संरक्षित करने और सामाजिक संपर्क और समर्थन सेवाओं को बढ़ाने के लिए प्रौद्योगिकी का लाभ उठाने वाली नीतियों की वकालत की।
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
28

उद्धव, त्रिंबक बडे. "सामाजिक समता आणि सक्षमीकरण (महिला सक्षमीकरण)". International Journal of Advance and Applied Research S6, № 19 (2025): 868–72. https://doi.org/10.5281/zenodo.15315661.

Full text
Abstract:
सामाजिक समता आणि&nbsp; सक्षमीकरण हे कोणत्याही राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी महत्त्वाचे घटक आहेत.भारतासारख्या विविधतेने नटलेल्या देशात सामाजिक समतेची संकल्पना अधिक महत्त्वाची ठरते.सामाजिक सक्षमीकरणाशिवाय सामाजिक समता प्राप्त करणे कठीण आहे.त्यामुळे समाजातील सर्व घटकांना आर्थिक, शैक्षणिक, राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक स्तरावर समान संधी देणे आवश्यक आहे.सामाजिक समता म्हणजे समाजातील सर्व व्यक्तींना समान हक्क, संधी आणि सन्मान मिळणे. जात, धर्म, लिंग, भाषा, आर्थिक स्तर यावर आधारित भेदभाव न करता प्रत्येकाला समान वागणूक देणे हे सामाजिक समतेचे उद्दिष्ट आहे.
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
29

प्रा., गणेश गंभीरराव देशमुख. "अर्थशास्र सामाजिक विज्ञान (Economics as Social Science)". International Journal of Advance and Applied Research 2, № 19 (2022): 70–72. https://doi.org/10.5281/zenodo.7053735.

Full text
Abstract:
<strong>प्रस्तावना :- (Introduction)</strong> सामाजिक कल्याण (social welfare) समाजातील दुर्बल व कुमकुवत घटकांच्या राहणीमानात सुधारणा करून त्यांना आर्थिक विकासाचा लाभ मिळावा या भूमिकेतून केले जाणारे सामाजिक प्रयत्न म्हणजे सामाजिक कल्याण होय. भारतीय संविधानातील कलम ४० मधील मार्गदर्शक तत्वानुसार दुर्बल घटक विशेषतः अनुसूचित जाती-जमाती यांच्या शैक्षणिक सामाजिक व आर्थिक विकासासाठी शासन प्रयत्नशील आहे. कल्याणकारी राज्याचे स्वप्न साकार करण्यासाठी शासनमार्फत उन्नत, समाजाच्या प्रगतीबरोबर समाजातील दुर्बल घटक, अल्पसंख्यांक, मागासवर्गीय, अपंग, महिला इत्यादींच्या कल्याणासाठी प्रयत्न केले जातात. सामाजिक कल्य
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
30

दंगाल Dangal, दिलनाथ Dilnath. "कर राजस्वमा सामाजिक सुरक्षा करको योगदान Kar Rajaswama Samajik Surakshya Karko Yogdan". Rupantaran: A Multidisciplinary Journal 3 (5 жовтня 2020): 153–58. http://dx.doi.org/10.3126/rupantaran.v3i0.31812.

Full text
Abstract:
देशको सामाजिक एवम् आर्थिक क्षेत्रमा सवाङ्गीण विकास गरी देश सञ्चालन गर्नका लागि राजस्व चाहिन्छ । कर र गैर कर स्रोत गरी राजस्वका मुख्य दुई वटा स्रोतहरू छन् । राजस्वको कर स्रोतहरूमा मूल्य अभिवृद्धि कर, भन्सार कर, अन्तशुल्क, आयकर, मालपोत र सवारी कर पर्दछन् भने गैर कर स्रोत अन्तर्गत दस्तुर तथा शुल्क, दण्ड र जरिवाना, सेवा शुल्क लाभांश तथा ब्याज, रोयल्टी, साँवा फिर्ता, दान तथा उपहार पर्दछन् । हाम्रो देशमा सामाजिक सुरक्षा कर भने चाहिँ नौलो प्रयोग हो । सामाजिक सुरक्षा भन्ने कुरा सभ्य समाजको अपरिहार्य तइभ्व हो । यसै कुरालाई मध्यनजर राख्दै नेपालमा पनि सामाजिक सुरक्षा करको कानूनी व्यवस्था गरिएको छ । प्रस्
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
31

डॉ., रीता मौर्या. "भारत में सामाजिक अनुसंधान के समक्ष चुनौतियाँ: एक विश्लेषण". International Journal of Advance Research in Multidisciplinary 1, № 1 (2023): 655–57. https://doi.org/10.5281/zenodo.13744774.

Full text
Abstract:
जिज्ञासा और ज्ञान की खोज से प्रेरित मनुष्य लगातार विभिन्न घटनाओं के पीछे के कारणों को जानने की कोशिश करता रहता है, चाहे वे प्राकृतिक हों या सामाजिक। सामाजिक घटनाएँ, जो स्वाभाविक रूप से जटिल होती हैं, उनके अंतर्निहित कारणों को जानने के लिए वैज्ञानिक जाँच के अधीन होती हैं। नए और मौजूदा सिद्धांतों को मान्य करने और उनका पता लगाने में शोध एक महत्वपूर्ण भूमिका निभाता है। सामाजिक अनुसंधान एक व्यवस्थित और वैज्ञानिक पद्धति है जिसका उद्देश्य अनुभवजन्य जाँच के माध्यम से सामाजिक वास्तविकताओं को समझना और उनका विश्लेषण करना है। हमारे देश में सामाजिक अनुसंधान की एक समृद्ध ऐतिहासिक परम्परा रही है जिसने मनुस्म
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
32

मांजरमकर, डॉ. मनीषा अनंतराव. "महाराष्ट्रातील आंध आदिवासी जमातीतील महिलांचा सामाजिक दर्जा एक अभ्यास". International Journal of Advance and Applied Research 10, № 2 (2022): 617–19. https://doi.org/10.5281/zenodo.14870797.

Full text
Abstract:
<strong>गोषवारा : </strong> प्रस्तुत अध्ययन हे आंध आदिवासी जमातीतील महिलांच्या सामाजिक दर्जाशी संबंधित आहे. त्यामुळे आंध आदिवासी जमातीत महिलांचा सामाजिक दर्जा कोणत्या प्रकारचा आहे. हे अभ्यासणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्रातील आंध आदिवासीशिनची एकूण लोकसंख्या ३,७२,८७५ इतकी आहे भारतातील आदिवासी समाज हा स्वतंत्र संस्कृती, परंपरा आणि सामाजिक रचनेसाठी ओळखला जातो. महाराष्ट्रातील आंध आदिवासी जमात ही एक महत्त्वाची जमात असून तिच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक जीवनशैलीत महिलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. तथापि, पितृसत्ताक व्यवस्थेमुळे आणि काही पारंपरिक प्रथा-परंपरांमुळे या जमातीतील महिलांचा सामाजिक दर्जा काही प
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
33

गवारगुरू, संदेश सूर्यभान. "अर्थशात्र व सामाजिक न्याय". SK International Journal of Multidisciplinary Research Hub 11, № 12 (2024): 520–24. https://doi.org/10.61165/sk.publisher.v11i12.101.

Full text
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
34

अर्याल Aryal, रुद्र Rudra. "सामाजिक समावेशिताको एथ्नोग्राफिक आयाम". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 2, № 1 (2024): 126–37. http://dx.doi.org/10.3126/anweshan.v2i1.68589.

Full text
Abstract:
एथ्नोग्राफिक अध्ययनमा आधारित यो लेखले नेपालको सुदुरपश्चिमको पहाडी क्षेत्रमा रहेको एउटा उदाउँदो नगर र त्यस आसापासको ग्रामिण भेगहरूमा समावेशिता र असमावेशीका विविध आयाम र चरित्र बाहिर ल्याएको छ । हालका स्थानीय तहका सरकारले सामाजिक समावेशिताका विषयमा के कसरी चासो, चिन्ता राख्दै आफ्ना अधिकारहरूलाई उपयोगमा ल्याउन कत्तिको सफल छन् वा छैनन् भन्ने विषयमा यो लेखले प्रष्ट पारेको छ । जसरी असमावेशीकरणका विविध आयामहरू स्थानीय माताहतका समाज, समुदाय र सरकारहरूले भत्काउन सकेका छैनन् । त्यसैगरी समावेशीकरणको अभियान र अभ्यासले यथोचित स्थान पाउन नसकेको यो लेखले स्वीकार गरेको छ । यसका साथै साङ्गठनिक परिपाटी बोकेका स
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
35

अधिकारी Adhikari, शुक्रराज Shukraraj, та गंगा Ganga आचार्य Acharya. "सामाजिक मानवशास्त्रको दृष्टिमा परिवार". Rabi Sangyan 1 (31 грудня 2024): 109–18. https://doi.org/10.3126/rs.v1i1.74807.

Full text
Abstract:
समाजशास्त्री एवम् मानवशास्त्रीहरूले परिवारलाई सामाजिक र जैविक दुवै खालको सम्बन्धको एकीकृत स्वरूपको रूपमा चर्चा गर्ने गरेका छन् । यसै सन्दर्भमा यस आलेखको मूल ध्येय सामाजिक मानवशास्त्रीय सैद्धान्तिक दृष्टिका आधारमा पारिवारिक सम्बन्धलाई विश्लेषण गर्नु रहेको छ । यस अनुसन्धानमा उद्देश्य प्राप्तीका लागि गुणात्मक अनुसन्धान ढाँचा अन्तर्गत अन्तरवस्तु विश्लेषण विधिको प्रयोग गरी प्राप्त भएका सूचनाहरूलाई अन्तरवस्तु विश्लेषण विधिकै माध्यमबाट विश्लेषण गरिएको छ । परिवार सामाजिक संरचनाको एक अधारभूत तत्वको रूपमा रहेको पाईयो । परिवारको उत्पत्ति सम्वन्धमा समाजशास्त्री एवम् मानवशास्त्रीहरूका बीचमा फरक–फरक धारणा र
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
36

कुमार, डाॅ राजेश. "सामाजिक न्याय: एक विवेचन". International Journal of Political Science and Governance 1, № 1 (2019): 07–09. http://dx.doi.org/10.33545/26646021.2019.v1.i1a.3.

Full text
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
37

सिङ्जाली Singjali, विष्णु कुमार Bishnu kumar. "मगर संस्कृतिको सामाजिक प्रकार्य". Samaj Anweshan समाज अन्वेषण 1, № 2 (2023): 109–18. http://dx.doi.org/10.3126/anweshan.v1i2.65497.

Full text
Abstract:
बहुभाषिक–बहुसांस्कृतिक नेपालमा मगरभाषा–संस्कृति पनि राज्यको एउटा सम्पदा हो ।ऐतिहासिक कालमा राज्यसत्ताको असमान व्यवहारबाट नेपाली समाजमा जुन प्रकारले वर्ग विभाजन,स्तरीकरण (स्ट्राटिफिकेसन) र विविधीकरण भए पनि त्यो परिस्थितिमा मगर संस्कृतिले मौलाउने उचित वातावरण प्राप्त गरेन । तर पनि मगर संस्कृति निमिट्यान्न भएन । यसले मगर समाजलाई अगाडि बढाइरह्यो । पछिल्लो समयमा व्यापक रूपमा मगर संस्कृतिमा बाह्य हस्तक्षेप बढेकाले समाजको संरचनामा पनि असर गर्यो । समाजका संरचनाका भागहरूले एकआपसमा काम गर्न सकेनन् । एकआपसमा समन्वयन गर्न सकेनन् । यसले गर्दा समाजमा विचलन आयो । सुकार्य गरिरहेको सामाजिक संरचनामा अकार्यहरू प
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
38

Joshi, Hema. "नेपालमा सामाजिक अपराधको अवस्था". GS WOW: Wisdom of Worthy for Madhesh Province 1, № 1 (2023): 71–81. http://dx.doi.org/10.62078/grks.2023.v01i01.009.

Full text
Abstract:
नेपालमा सामाजिक अपराधको अवस्था शीर्षकको यस लेखमा अपराधका चरणहरू, अपराधलाई प्रभावपार्ने तत्वहरू, अपराध सम्बन्धी तथ्याङ्क, समाजमा अपराधको प्रभाव,अपराधको वर्र्गीकरणजस्ता उपशीर्षकहरूमा विश्लेषण गरिएको छ । मानव सभ्याताको प्राचीन कालखण्ड देखि नै समाजमा अपराधले स्थान लिँदै आएको छ । अपराधको सम्बन्ध मानव इतिहाससँग जोडिएको छ । मानव सभ्यताको इतिहासलाई हेर्ने हो भने मानिसले अपराध नगरेको कुनै युग छैन । कुनै पनि कार्य अपराध हुनको लागि आपराधिक मनसाय र कार्य हुनुपर्दछ । संसारका सबै देशहरुले लिखित कानुन बनाएर मानिसले गर्न हुने र गर्न नहुने कार्यहरुको व्यवस्था गरेको पाइन्छ । देश, समाज र परिस्थिती अनुसार अपराधको
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
39

Poudel, Parmeshwar. "वेदकालीन सामाजिक व्यवस्थाको अध्ययन". GS WOW: Wisdom of Worthy for Madhesh Province 1, № 1 (2023): 83–88. http://dx.doi.org/10.62078/grks.2023.v01i01.010.

Full text
Abstract:
पूर्वीय आर्य सभ्यताको आधार दर्शन वेद हो । वेदलाई विश्वको प्राचीन एवम्प्र थम वाङ्मय भनी चिनिन्छ । पद्यात्मक मन्त्र ऋक्, गद्यात्मक मन्त्र यजुष् र गेयात्मक मन्त्र सामको सङ्ग्रह गरिएका संहिताग्रन्थ र तिनका व्याख्यानभूत ब्राहृमण ग्रन्थहरूको बृहत् सङ्ग्रह वेद हो । वेदलाई पूर्वीय सभ्यताको आत्मा समेत भनेर पनि चिनिन्छ । लौकिक र अलौकिक ज्ञान प्राप्तिको साधन पनि वेद हो । वैदिक चिन्तनको प्रारम्भिक चरणमा ऋग्वेद, यजुर्वेद र सामवेदलाई वेदका प्रकारको रूपमा अथ्याईन्थ्यो तर पछि अथर्ववेद समेत गरी वेदका प्रकार चार मानिन्छन् । विशेषत वेदलाई मन्त्र र ब्राहृमण गरी दुई भागमा विभाजन गरी अध्ययन गर्ने गरिन्छ । मन्त्र भन
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
40

बी.एस.जाधव. "सामाजिक समस्याएॅ व पर्यावरण". International Journal of Research - GRANTHAALAYAH 3, № 9 (Special Edition) (2017): 1–3. https://doi.org/10.5281/zenodo.803460.

Full text
Abstract:
आदिम काल से लेकर वर्त मान आधुनिक य ुग तक मन ुष्य न े उन्नति व प्रगतिव के अन ेक सा ेपान तय किए ह ै। मन ुष्य न े बुद्धि के विकास के साथ -साथ प्रगति की है। मानव न े प्रक ृति प्रदत्त साधनों का दोहन कर अपना विकास किया है, किन्त ु विकास की इस अन्धी दौड ़ में मन ुष्य न े प्रकृति प्रदत्त संसाधना ें का अविव ेकपुर्ण दोहन न े प्रकृति व पर्यावरण का े अत्यंत क्षति पहुचाॅई है। मन ुष्य की निरन्तर बढ़ती आवश्यकताआ ें न े पर्यावरण का े क्षति पहुचाई है, जिसमे ं प्राकृतिक अस ुत ंलन को जन्म दिया। इस असंत ुलन न े मानव के समक्ष ग ंभीर संकट उत्पन्न कर दिए है
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
41

श्रीमती, संध्या देव. "रंगा े का सामाजिक परिप्रेक्ष्य". International Journal of Research - GRANTHAALAYAH Composition of Colours, December,2014 (2017): 1–2. https://doi.org/10.5281/zenodo.889219.

Full text
Abstract:
रंग आनंद एव ं उत्साह का प ्रतीक ह ै। रंगा ें का मानव मस्तिष्क पर विश ेष प्रभाव पड़ता ह ै। रंग किसी भी वस्तु में आकर्ष कता एवं वोधगम्यता उत्पन्न करते ह ै। रंग की प्राप्ति का स्त्रोत प ्रकाश ह ै। विभिन्न रंगा े की पहचान इसीलिए संभव होती ह ै क्या ेंकि वस्तुए ं प ्रकाश का े परावर्तित यो अभिशोषित करती है। प्रकाश आंखो में प ्रव ेश करता ह ै। हमारी दृष्टि संव ेदना पर क्रिया करता है। इसके कारण प ्रकाश की संव ेदना उत्पन्न होती ह ै आ ैर मस्तिष्क को रंग की अनुभ ूति हा ेती है। सामान्यतः वस्तुएं प ्रकाश का कुछ भाग परावर्तित एवं कुछ भाग अभिशोषित करती ह ै। उदा0 यदि वस्तुएॅ हरे रंग की ह ै। तो वह हरे क े अलावा
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
42

प्रा.डॉ.भुरके, एन.एस. "भारतातील स्त्रियांविषयी सामाजिक दृष्टीकोन". Journal of Research & Development' 14, № 13 (2022): 1–4. https://doi.org/10.5281/zenodo.7212766.

Full text
Abstract:
<strong>प्रस्तावना:</strong> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;स्त्रीवाद म्हणजे स्त्रीच्या दृष्टिकोनातून जीवनाच्या सर्व पैलूवर दृष्टीक्षेप. स्त्रीवाद ही एक जाणीव आहे. ते एक जीवन विषयक तत्त्वज्ञान आहे. तो एक सैद्धांतिक दृष्टिकोन आहे .स्त्री पुरुष आणि स्वतंत्र व्यक्ती म्हणून सन्मानाने जगण्यासाठी सर्व सामाजिक संस्थांचा केलेला पुनर्विचार आणि पुनर्रचना म्हणजे स्त्रीवाद जागतिकीकरणाच्या आजच्या पुरुषप्रधान आणि स्त्री पुरुष विषमता कोणकोणत्या नव्या रूपात पुढे येत आहेत हे सजगपणे शोधणे, स्त्रियांचे एकूण सामाजिक योगदान चिकित्सकपणे पुढे आणणे, आणि एकूणच एक स्वतंत्र माणूस नाग
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
43

सोनाली, सुरेश पेकम. "महात्मा गांधीजींचे सामाजिक विचार". उदयगिरी - बहुभाषिक इतिहास संशोधन पत्रिका 01, № 04 (2023): 238–40. https://doi.org/10.5281/zenodo.10115561.

Full text
Abstract:
एक संपूर्ण समतावादी समाज निर्माण करावा असे गांधीजींचे स्वप्न होते. समाजावर एकुणच धर्मभावनेचा अपेक्षित बदल होत नाही तोपर्यंत समाजही बदलणार नाही, असे त्यांना वाटे. गांधीजींनी एकाच वेळी दोघांमध्येही परिवर्तन घडविण्याचा प्रयत्न केला. गांधीजी समाज परिवर्तनवादी होते. परंपरा आणि प्रगतिशीलता यांचा एक अद्भुत संगम त्यांच्या विचारसरणीत होता. गांधीजीचे सारे जीवन धर्मभावनेने अणुप्रणित होते. त्यांनी इशोपनिषदातून समानता व बंधुत्व, बौध्द व जैन तत्वज्ञानातून साधनांची पवित्रता, इस्लाममधून बंधुभाव, गीतेतून कर्म, थारूपासून सत्याग्रह व रस्कि पासून शेवटच्या माणसाच्या उध्दाराचा विचार घेतला. या धार्मिक विचारसरणीनेच त
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
44

Joshi, H. "नेपालमा सामाजिक अपराधको अवस्था". GS WOW: Wisdom of Worthy Research Journal 1, № 1 (2023): 71–81. https://doi.org/10.5281/zenodo.10440922.

Full text
Abstract:
नेपालमा सामाजिक अपराधको अवस्था शीर्षकको यस लेखमा अपराधका चरणहरू, अपराधलाई प्रभावपार्ने तत्वहरू, अपराध सम्बन्धी तथ्याङ्क, समाजमा अपराधको प्रभाव,अपराधको वर्र्गीकरणजस्ता उपशीर्षकहरूमा विश्लेषण गरिएको छ । मानव सभ्याताको प्राचीन कालखण्ड देखि नै समाजमा अपराधले स्थान लिँदै आएको छ । अपराधको सम्बन्ध मानव इतिहाससँग जोडिएको छ । मानव सभ्यताको इतिहासलाई हेर्ने हो भने मानिसले अपराध नगरेको कुनै युग छैन । कुनै पनि कार्य अपराध हुनको लागि आपराधिक मनसाय र कार्य हुनुपर्दछ । संसारका सबै देशहरुले लिखित कानुन बनाएर मानिसले गर्न हुने र गर्न नहुने कार्यहरुको व्यवस्था गरेको पाइन्छ । देश, समाज र परिस्थिती अनुसार अपराधको
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
45

Poudel, P. "वेदकालीन सामाजिक व्यवस्थाको अध्ययन". GS WOW: Wisdom of Worthy Research Journal 1, № 1 (2023): 83–88. https://doi.org/10.5281/zenodo.10440950.

Full text
Abstract:
पूर्वीय आर्य सभ्यताको आधार दर्शन वेद हो । वेदलाई विश्वको प्राचीन एवम् प्रथम वाङ्मय भनी चिनिन्छ । पद्यात्मक मन्त्र ऋक्, गद्यात्मक मन्त्र यजुष् र गेयात्मक मन्त्र सामको सङ्ग्रह गरिएका संहिताग्रन्थ र तिनका व्याख्यानभूत ब्राहृमण ग्रन्थहरूको बृहत् सङ्ग्रह वेद हो । वेदलाई पूर्वीय सभ्यताको आत्मा समेत भनेर पनि चिनिन्छ । लौकिक र अलौकिक ज्ञान प्राप्तिको साधन पनि वेद हो । वैदिक चिन्तनको प्रारम्भिक चरणमा ऋग्वेद, यजुर्वेद र सामवेदलाई वेदका प्रकारको रूपमा अथ्याईन्थ्यो तर पछि अथर्ववेद समेत गरी वेदका प्रकार चार मानिन्छन् । विशेषत वेदलाई मन्त्र र ब्राहृमण गरी दुई भागमा विभाजन गरी अध्ययन गर्ने गरिन्छ । मन्त्र भन
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
46

सोलंकी, कैलाश सिंह. "योग का सामाजिक प्रभाव". International Journal of Arts, Humanities and Social Studies 7, № 1 (2025): 422–25. https://doi.org/10.33545/26648652.2025.v7.i1f.199.

Full text
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
47

Adhikari, S. R., та G. Acharya. "सामाजिक मानवशास्त्रको दृष्टिमा परिवार". Rabi Sangyan (रवि संज्ञान) 1, № 1 (2024): 109–18. https://doi.org/10.5281/zenodo.14228544.

Full text
Abstract:
समाजशास्त्री एवम् मानवशास्त्रीहरूले परिवारलाई सामाजिक र जैविक दुवै खालको सम्बन्धको एकीकृत स्वरूपको रूपमा चर्चा गर्ने गरेका छन् । यसै सन्दर्भमा यस आलेखको मूल ध्येय सामाजिक मानवशास्त्रीय सैद्धान्तिक दृष्टिका आधारमा पारिवारिक सम्बन्धलाई विश्लेषण गर्नु रहेको छ । यस अनुसन्धानमा उद्देश्य प्राप्तीका लागि गुणात्मक अनुसन्धान ढाँचा अन्तर्गत अन्तरवस्तु विश्लेषण विधिको प्रयोग गरी प्राप्त भएका सूचनाहरूलाई अन्तरवस्तु विश्लेषण विधिकै माध्यमबाट विश्लेषण गरिएको छ । परिवार सामाजिक संरचनाको एक अधारभूत तत्वको रूपमा रहेको पाईयो&ensp;। परिवारको उत्पत्ति सम्वन्धमा समाजशास्त्री एवम् मानवशास्त्रीहरूका बीचमा फरक&ndash;
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
48

देशपांडे, डॉ. राजश्री पराग. "संत जनाबाईंचे सामाजिक योगदान". International Journal of Advance and Applied Research 5, № 44 (2024): 168–71. https://doi.org/10.5281/zenodo.14710449.

Full text
Abstract:
<strong>सारांश:-</strong> <strong>जनीचे बोल स्वानंदाचे डोल ।</strong> वारकरी संप्रदायाचे मुख्य प्रणेते संत ज्ञानदेवांनी वरील अभंगचरणाद्वारे संत जनाबाईंच्या आध्यात्मिक अधिकाराची यथार्थ थोरवी संतमंडळींना सांगितलेली आहे. संत जनाबाईंचे गुरू संत नामदेव यांनी <em>'धन्य तेचि जनी, धन्य तिची भक्ती&rsquo; </em>। अशा शब्दात जनाबाईंची स्तुती केलेली आहे. एक सर्वसामान्य दासी ते संत जनाबाई हा तिचा जीवनप्रवास व्यक्तिविकासाचे दर्शन आहे. संत साहित्यात तिचे ३५० अभंग असून तिचे योगदान अपूर्व, अनोखे आहे. 'स्त्री जन्म म्हणूनी न व्हावे उदास ।' हा सकल स्त्रीवर्गाला तिने दिलेला आत्मविश्वास तिच्या अभंग उपदेशाचे नवनीत आह
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
49

कु., प्रणाली गणेशराव धुळे. "भारतातील वृद्धांच्या सामाजिक समस्या". International Journal of Advance and Applied Research S6, № 18 (2025): 83–88. https://doi.org/10.5281/zenodo.15240893.

Full text
Abstract:
१९व्या शतकातील मराठी आणि इंग्रजी भाषेत उपलब्ध असलेले साहित्य, वर्तमानपत्रे, नियतकालिके, शासकीय पत्रव्यवहार किंवा सरकारशी लोकांनी केलेला लिखित व्यवहार लक्षात घेतल्यास त्यामध्ये त्या काळातील अनेक सामाजिक प्रश्नांची चर्चा झालेली आढळते. २० व्या शतकात ज्या समस्या अग्ग्रक्रमाने सोडवल्या गेल्या, अशा अस्पृश्यता, आरक्षण, स्त्रीशिक्षण, बालविवाह, विधवा विवाह असे अनेक प्रश्न, त्याबाबत संभाव्य उपाय इ. बाबत चर्चा १९व्या शतकापासून सुरू झालेली आढळते; परंतु समाजात वृद्ध व्यक्तींच्या संदर्भात काही समस्या असू शकतात.अशी थोडी जाणीव २०व्या शतकाच्या उत्तरार्धात निर्माण झालेली दिसते. "वृद्धावस्था म्हणजे जीवनातील शेवट
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
50

Kumar, Rajeev Ranjan. "वृद्धजनों की सामाजिक प्रस्थिति". दृष्टिकोण 12 No.5, Sept-Oct ,2020 (2020): 2490–91. https://doi.org/10.5281/zenodo.15551124.

Full text
APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles
We offer discounts on all premium plans for authors whose works are included in thematic literature selections. Contact us to get a unique promo code!

To the bibliography