Log in

Relevant bibliographies by topics / Polskie gwary / Journal articles

To see the other types of publications on this topic, follow the link: Polskie gwary.

Journal articles on the topic 'Polskie gwary'

Author: Grafiati

Published: 24 April 2022

Last updated: 30 July 2025

Create a spot-on reference in APA, MLA, Chicago, Harvard, and other styles

Select a source type:

Consult the top 50 journal articles for your research on the topic 'Polskie gwary.'

Next to every source in the list of references, there is an 'Add to bibliography' button. Press on it, and we will generate automatically the bibliographic reference to the chosen work in the citation style you need: APA, MLA, Harvard, Chicago, Vancouver, etc.

You can also download the full text of the academic publication as pdf and read online its abstract whenever available in the metadata.

Browse journal articles on a wide variety of disciplines and organise your bibliography correctly.

1

Biolik, Maria. "Argumenty Walentego Barczewskiego świadczące o polskości południowej Warmii w drugiej połowie XIX wieku (na podstawie utworu “Kiermasy na Warmii” )." Prace Językoznawcze 21, no. 2 (2019): 21–34. http://dx.doi.org/10.31648/pj.3900.

Full text

Abstract:

W artykule przedstawiono argumenty księdza W. Barczewskiego (1856-1928) świadczące o polskości Warmii, która od pokoju toruńskiego 1446 aż do pierwszego rozbioru Polski w 1772 była częścią królestwa polskiego. Warmia w wyniku rozbiorów Polski została włączona do Niemiec. Podstawą artykułu jest utwór „Kiermasy na Warmii” napisany przez W. Barczewskiego, wydany po raz pierwszy w 1883 roku, pod nazwą „O kiermasach na polskiej Warmii. Analizowany w artykule materiał został wypisany z utworu W. Barczewskiego „Kiermasy na Warmii” wydanego w 1984 roku, oraz z wydania w 1923 r..  Poszukując w ut

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

2

Jankowiak, Mirosław. "Recenzja: Iryda Grek-Pabisowa, "Polskie wyspy gwarowe z przełomu XIX i XX wieku na Białorusi. Gwary późnego osadnictwa na Polesiu, Witebszczyźnie i Mohylewszczyźnie. Z wykazem słownictwa przedstawionym leksykograficznie", Warszawa: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, 2017." Acta Baltico-Slavica 43 (December 31, 2019): 248–56. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2019.009.

Full text

Abstract:

Review: Iryda Grek-Pabisowa, Polskie wyspy gwarowe z przełomu XIX i XX wieku na Białorusi. Gwary późnego osadnictwa na Polesiu, Witebszczyźnie i Mohylewszczyźnie. Z wykazem słownictwa przedstawionym leksykograficznie (Polish dialect islands in Belarus at the turn of the 20th century: Dialects of late settlement in Polesie, and the Vitebsk and Mogilev regions. With a lexicographic listing of vocabulary), Warszawa: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.This article is a review of the work entitled Polskie wyspy gwarowe z przełomu XIX i XX wieku na Białorusi. Gwary późnego osadnictwa na Pole

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

3

Patalong, Agnieszka. "Polisemia wyrazu jo w gwarze chełmińskiej." Językoznawstwo, no. 2/21 (December 10, 2024): 143–52. https://doi.org/10.25312/j.9023.

Full text

Abstract:

Celem artykułu jest przedstawienie gwary chełmińskiej, a w szczególności zilustrowanie występowania wyrazu jo w komunikacji werbalnej wśród użytkowników języka polskiego. Omówiono gwarę na podstawie literatury przedmiotu, scharakteryzowano również ziemię chełmińską i wskazano jej lokalizację w celu ustalenia terenu, na którym spotyka się gwarę chełmińską u lokalnej społeczności. Podjęto próbę dokonania odpowiedzi na pytanie, czy społeczeństwo polskie jest świadome występowania tego terminu, a także tego, w jakich sytuacjach może być on stosowany. Starano się pozyskać odpowiedź na to, czy respo

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

4

Kucharzyk, Renata. "Uwagi o germanizmach w gwarach polskich i problemach ich badań." Prace Językoznawcze 24, no. 4 (2022): 115–26. http://dx.doi.org/10.31648/pj.8172.

Full text

Abstract:

Artykuł dotyczy wpływów języka niemieckiego na gwary polskie oraz metodologiietymologicznych badań gwarowych. Zostały omówione najważniejsze problemy badawcze,z którymi zmaga się etymolog zajmujący się słownictwem dialektalnym. Najistotniejsząkwestią jest ustalenie, które dialekty bądź gwary niemieckie są źródłem pożyczek orazczy germanizm dostał się do gwar wprost z niemczyzny, czy przez pośrednictwo innegojęzyka. Określenie etymologii leksemów gwarowych utrudnia brak odpowiednich źródełdokumentujących zwłaszcza starszy stan gwary. Wiele germanizmów obecnych w gwarachnie ma poświadczeń w teks

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

5

Paśko - Koneczniak, Dorota. "Imiesłowy funkcjonujące w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców mieszkających na Suwalszczyźnie." Slavistica Vilnensis 62 (October 26, 2018): 173–88. http://dx.doi.org/10.15388/slavviln.2017.62.11689.

Full text

Abstract:

 [статья и аннотация на польском, аннотации на английском и литовском языках] Rosyjska gwara staroobrzędowców mieszkających w Polsce jest gwarą wyspową. Stan słownictwa gwary uzależniony jest od wielu czynników językowych i pozajęzykowych. Istotnymi czynnikami wpływającymi na zmiany językowe i zasób leksykalny gwary są przede wszystkim zmiany historyczno-cywilizacyjne, kulturowe i administracyjne. Badana gwara określana jest jako najbardziej zbliżona do grupy zachodniej środkowowielkoruskich gwar akających, tzw. grupy pskowskiej. Wpływ polszczyzny na gwarę jest szczególnie widoczny

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

6

Witczak, Krzysztof Tomasz. "Etymologiczne rozważania nad leksyką polszczyzny potocznej." Prace Językoznawcze 27, no. 1 (2025): 149–61. https://doi.org/10.31648/pj.10951.

Full text

Abstract:

W artykule omówiono krytycznie dwanaście artykułów hasłowych, zamieszczonych w niedawno wydanym Słowniku etymologicznym polszczyzny potocznej PWN Adama Fałowskiego (Warszawa 2022). Przeprowadzona analiza etymologiczna pokazała, że polskie słownictwo potoczne funkcjonujące w gwarach środowiskowych lub regionalnych wykazuje złożoną i niejednorodną genezę. Wśród przedyskutowanych wyrazów wyróżniono zapożyczenia niemieckie i żydowskie (np. ciumkać, cumelek, cymes, ćwik, flejtuch, kunda, kundel), francuskie (np. dyrdymała), węgierskie (np. fiut), a także nowogreckie przyjęte za pośrednictwem polsko

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

7

Bogoczová, Irena. "Jeden dom, dwa języki." Studia Paedagogica Ignatiana 26, no. 1 (2023): 89–102. http://dx.doi.org/10.12775/spi.2023.1.004.

Full text

Abstract:

Autorka zajmuje się tematem domowej (rodzinnej) dwujęzyczności, kwestią, w jakim języku powinno się wychowywać dziecko (dzieci) w środowisku wieloetnicznym i wielojęzycznym. Przykładem takiego środowiska jest Zaolzie, czyli czeska część śląska Cieszyńskiego, gdzie oprócz odmian kulturalnych języków czeskiego i polskiego używa się na co dzień niepoprawnej mowy potocznej „po naszymu”. Zamieszkująca badane tereny polska mniejszość narodowa wykorzystuje w życiu codziennym równocześnie kilka kodów – dwóch języków etnicznych w odmianach ogólnych i terytorialnych (dialektalnych) oraz wspomnianego kod

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

8

Paśko-Koneczniak, Dorota Angelika. "Leksykalne formacje hybrydalne funkcjonujące w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców z ośrodka suwalsko-augustowskiego." Przegląd Rusycystyczny, no. 4 (188) (December 15, 2024): 138–53. https://doi.org/10.31261/pr.17885.

Full text

Abstract:

Staroobrzędowcy zamieszkują północno-wschodnią część Polski, a ich największe skupisko znajduje się w ośrodku suwalsko-augustowskim. Najbardziej zwarte wsie staroobrzędowe to Gabowe Grądy i Bór, pozostali mieszkają w miastach Augustów, Suwałki, Sejny, a po kilka rodzin mieszka na wsiach. Rosyjska gwara staroobrzędowców jest gwarą wyspową i nie ma terytorialnego kontaktu ze swym językiem ogólnonarodowym. W gwarze zachowały się liczne pskowskie cechy dialektalne, np. silnie jakanie, formy stopnia wyższego z sufiksem -oše, zbieżność form celownika i narzędnika liczby mnogiej rzeczowników i inne.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

9

Paśko-Koneczniak, Dorota Angelika. "Białoruskie elementy językowe w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim." Acta Baltico-Slavica 38 (December 31, 2014): 207–18. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2014.022.

Full text

Abstract:

Elements of the Belarusian language in the Russian dialect used by the Old Believers living in the Suwałki-Augustów regionThe article deals with the Belarusian elements in the Russian dialect of the Old Believers living in Poland. The Old Believers arrived in Poland in the second half of the 18th century. At present they live in the Suwałki-Augustów region in the north-eastern Poland. They inhabit mostly two villages in the county of Suwałki, namely Gabowe Grądy and Bór, which are very close to each other, and three towns: Augustów, Suwałki and Sejny. The dialect used by the Polish Old Believe

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

10

Paśko-Koneczniak, Dorota Angelika. "Interferencje składniowe w gwarach wyspowych (na przykładzie rosyjskiej gwary staroobrzędowców z regionu suwalsko-augustowskiego i polskiej gwary mieszkańców Wierszyny na Syberii)." Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 50 (December 31, 2015): 195–207. http://dx.doi.org/10.11649/sfps.2015.011.

Full text

Abstract:

Syntactic interferences in isolated dialects (on the basis of the Russian dialect of the Suwałki–Augustów region Old Believers and the Polish dialect of the inhabitants of Vershina in Siberia)The aim of the article is to discuss Polish syntactic interferences in the Russian dialect used by the Old Believers and, by analogy, Russian interferences in the Polish dialect of the inhabitants of Vershina. The dialects of the Old Believers living in the Suwałki-Augustów region and the inhabitants of Vershina are island dialects and are subject to the interferences caused by the languages surrounding t

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

11

Krasowska, Helena. "Charakterystyka językowa polskiej gwary górali bukowińskich." Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 53 (December 24, 2018): 185–203. http://dx.doi.org/10.11649/sfps.2018.012.

Full text

Abstract:

Characteristic features of the Polish dialect of Bukovinian highlandersThe aim of this article is to examine the language characteristics of the Polish dialect of highlanders living in Carpathian Bukovina. The directions of the group’s migration are also presented in a sociolinguistic perspective. The phonetic, inflectional and word-formative features of the Bukovinian highlanders’ dialect were compared with the corresponding ones in the general Polish language. The Bukovinian highlanders’ dialect came into contact with the following language systems: among non-Slavic languages – German and Ro

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

12

Grupa-Dolińska, Magdalena. "Zachowane elementy dialektalne we frazeologii rosyjskiej gwary staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego." Prace Językoznawcze 24, no. 2 (2022): 47–60. http://dx.doi.org/10.31648/pj.7731.

Full text

Abstract:

Celem artykułu jest prezentacja elementów dialektalnych zachowanych w zasobie frazeologicznymrosyjskiej gwary staroobrzędowców w Polsce. Staroobrzędowcy na ziemiachpolskich pojawili się ponad dwa wieki temu. W momencie przybycia posługiwali się rosyjskągwarą należącą do zachodniego typu gwar środkowowielkoruskich (gwara typunowogrodzko-pskowskiego). Pomimo postępującego wpływu polszczyzny w tradycyjnejgwarze starowierców nadal zachowało się wiele jej pierwotnych cech, takich jak specyficznaleksyka i morfologia. Przedmiotem zainteresowania w niniejszym artykule jestfrazeologia, ponieważ w jej s

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

13

Balowski, Mieczysław. "»Języki« Bramy Morawskiej." Bohemistyka 24, no. 4 (2024): 595–616. https://doi.org/10.14746/bo.2024.4.6.

Full text

Abstract:

Autor omawia sytuację językową na obszarze Bramy Morawskiej. Zwraca uwagę na wpływy językowe na tym terenie, określające odmienny rozwój tych gwar niż na innym przygranicznym terenie. Wskazuje na rodzaj gwary przejściowej i mieszanej. Na przykładzie gwary prajskiej analizuje sytuację komunikacyjną ludności tej części pogranicza czesko-polskiego.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

14

Grupa, Magdalena Katarzyna. "Wpływ języka polskiego na leksykę medyczną w gwarze staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego." Acta Baltico-Slavica 40 (December 28, 2016): 167–85. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2016.009.

Full text

Abstract:

The Influence of Polish Language on Medical Terminology in the Old Believers’ Dialect in Suwałki-Augustów Region The Old Believers in Poland are a bilingual community. They use two languages: Russian dialect and Polish language. Polish influence on the Old Believers’ dialect increased after two World Wars, when they became separated from their co-religionists in other countries and had more often contacts with Polish neighbours. Their language situation may be characterized as diglossia – they choose one of their languages depending on the domain of life and other social conditions.The medical

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

15

Ušinskienė, Viktorija. "Some Types of Archaisms in Polish Dialects in Lithuania." Slavistica Vilnensis 64, no. 2 (2019): 99–113. http://dx.doi.org/10.15388/slavviln.2019.64(2).24.

Full text

Abstract:

The subject of the article is related to the author’s work on the international project “Polish Dialects in Lithuania” (“Gwary polskie na Litwie”, 2016–2018). The purpose of this paper was to identify and study lexical archaisms in the dialect material selected by the project group. In the article the concept of ‘archaism’ is interpreted widely: both archaic and obsolete words are considered. In total, it was identified about 200 lexical units classified as obsolete or archaic: proper lexical archaisms constitute approximately 50% of the material (arenda, bachur, czernica etc.), semantic archa

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

16

RAK, Maciej. "FRAZEMATYKA GWAROWA A BADANIA Z ZAKRESU SOCJOLOGII WSI (NA MATERIALE PODHALAŃSKIM)." Науковий вісник Ужгородського університету. Серія Філологія 2, no. 44 (2020): 288–93. http://dx.doi.org/10.24144/2663-6840.2020.2.(44).288-293.

Full text

Abstract:

Artykuł dotyczy możliwości wykorzystania frazematyki (czyli wielowyrazowych jednostek językowych odtwarzanych z pamięci w określonym kształcie i znaczeniu) w badaniach z zakresu socjologii wsi. Okazuje się, że pewne informacje dotyczące ludowego systemu aksjonormatywnego, religijności i specyfiki rodziny wiejskiej są zawarte także we frazemach. Socjologia wsi jako odrębna dyscyplina naukowa jest rozwijana w Polsce od około 100 lat. Ma już bardzo poważne dokonania, jednak choć jest nastawiona na interdyscyplinarność, to pomija prace dialektologiczne, sięgając do etnografii, geo- grafii rolnictw

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

17

Bogoczová, Irena, and Małgorzata Bortliczek. "»Jak funguje teatr a film«, czyli obecność języka czeskiego w mowie »po naszymu« Polaków na Zaolziu." Bohemistyka 23, no. 2 (2023): 225–40. http://dx.doi.org/10.14746/bo.2023.2.5.

Full text

Abstract:

Artykuł »Jak funguje teatr a film«, czyli obecność języka czeskiego w mowie »po naszymu« Polaków na Zaolziu powstał na podstawie badań socjolingwistycznych sytuacji językowej na Zaolziu. Badania te prowadzą autorki w wieloetnicznym, wielojęzycznym oraz kulturowo zróżnicowanym środowisku czeskiego śląska Cieszyńskiego od lat. Zamieszkująca te tereny mniejszość polska korzysta m.in. z sieci szkół z polskim językiem nauczania. Biegle mówi i pisze także po czesku, a na co dzień uczestniczy w czeskojęzycznych sytuacjach komunikacyjnych. Poza tym w rozmowach nieoficjalnych (niepublicznych) używa gwa

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

18

Яскульски [Jaskólski], Адам [Adam]. "Недостатки и достоинства разных систем транскрипции при записи говора старообрядцев в Польше". Acta Baltico-Slavica 39 (31 грудня 2015): 174–85. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2015.003.

Full text

Abstract:

Advantages and disadvantages of different types of phonetic transcription for notation of the dialect of Old Believers in Poland The author presents the problems associated with the phonetic representation of the dialect of the Old Believers in Poland in the conditions of bilingualism. The Old Believers’ Russian dialect is has been under influence of the Polish language for over a century. On the phonetic level the main expressions of interference are: pronunciation of palatal consonants [ś], [ź], [ć], [ʒ́], [ń] instead of Russian soft coronal consonants [s’], [z’], [t’], [d’], [n’] as well a

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

19

Kiszka-Pytel, Beata. "Żemła, kołacz, krepel… – wokół dawnego słownictwa związanego z polem tematycznym JEDZENIE obecnego w śląszczyźnie." Forum Lingwistyczne 12, no. 2 (2024): 1–11. https://doi.org/10.31261/fl.2024.12.2.03.

Full text

Abstract:

Celem podjętym w artykule jest obserwacja zmian znaczenia wybranych archaizmów leksykalnych żywych w śląszczyźnie, a zapomnianych lub wychodzących z użycia w polszczyźnie ogólnej, związanych z tradycyjną kuchnią regionu. Materiał badawczy wyekscerpowano z prac leksykograficznych notujących słownictwo regionalne, tj. z Małego słownika gwary Górnego Śląska, cz. 1 oraz ze Słownika gōrnoślōnskij gŏdki i skonfrontowano z leksyką zgromadzoną w Małym słowniku gwar polskich. Rozważania poczynione w opracowaniu doprowadziły do następujących ustaleń: analizowane jednostki leksykalne, dawniej zasilające

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

20

Cemborowski, Bartosz. "„My tu nie mówimy, ino godumy i jesteśmy z tego dumni”. O tym, dlaczego gwary wielkopolskie przetrwały (na przykładzie języka mieszkańców wsi powiatu międzychodzkiego)." Adeptus, no. 6 (December 24, 2015): 50–61. http://dx.doi.org/10.11649/a.2015.008.

Full text

Abstract:

On why have the dialects of the Province of Greater Poland survived (an example, the language of Międzychodzki district inhabitants)The aim of this article is to respond to the question: Why have the dialects of the Province of Greater Poland survived while the dialects from other parts of Poland are in decline? The analytical material relates to the statements of the users of this dialect who live in the western parts of Greater Poland (Międzychodzki district). It was collected during fieldwork in the villages of the Międzychodzki district between 2012 and 2015. The research methodology was b

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

21

Rieger, Janusz. "Szanse przetrwania czy odrodzenia się polszczyzny kresowej." Prace Filologiczne 73 (January 20, 2020): 343–68. http://dx.doi.org/10.32798/pf.499.

Full text

Abstract:

Omówiono sytuację języka polskiego na Litwie, Białorusi i Ukrainie, odmiany polszczyzny kresowej (język regionalny i gwary), jej cechy konstytutywne. Polszczyzna kresowa jako konstrukt w jakiś sposób się odradza; jako zjawisko społeczno-kulturalne – nie, gdyż jej funkcje zostały ograniczone lub zanikły, a ciągłość została naruszona. Omówiono też pojęcia: „żywotności” języka i mieszania kodów, wskazując na różne aspekty tego ostatniego zjawiska. Poruszono problem ciągłości/braku ciągłości w przekazywaniu języka, problem nowej – wyuczonej polszczyzny na Wschodzie, wreszcie problemy polszczyzny k

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

22

Gogolewski, Stanisław. "Dialectology in Poland 1873–1997." History of Linguistics in Poland 25, no. 1-2 (1998): 115–40. http://dx.doi.org/10.1075/hl.25.1-2.08gog.

Full text

Abstract:

Summary The advent and the first stage of development of the Polish dialectology is connected with the Neogrammarian trend. In 1873, Lucjan Malinowski (1839–1898) published in Leipzig the first scientific description of a Polish dialect. His student, Kazimierz Nitsch (1874–1958), included in his research the entire territory of the Polish language, and in 1915 published the first synthesis Dialekty języka polskiego (Dialects of the Polish language).In the inter-war period and later, there appeared a number of descriptions of dialects of individual villages and larger regions. A new, synthesizi

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

23

Cemborowski, Bartosz. "„My tu nie mówimy, ino godumy i jesteśmy z tego dumni”. O tym, dlaczego gwary wielkopolskie przetrwały (na przykładzie języka mieszkańców wsi powiatu międzychodzkiego)." Adeptus, no. 6 (December 24, 2015): 50–61. http://dx.doi.org/10.11649/sn.2015.008.

Full text

Abstract:

<p><strong>On why have the dialects of the Province of Greater Poland survived (an example, the language of Międzychodzki district inhabitants)</strong></p><p>The aim of this article is to respond to the question: Why have the dialects of the Province of Greater Poland survived while the dialects from other parts of Poland are in decline? The analytical material relates to the statements of the users of this dialect who live in the western parts of Greater Poland (Międzychodzki district). It was collected during fieldwork in the villages of the Międzychodzki distr

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

24

Rutkovska, Kristina. "Halina Karaś. Polskie gwary okolic Ignalina i Jeziorosów na Litwie w świetle frekwencji cech językowych. Warszawa: Zakład Graficzny Uniwersytetu Warszawskiego, 2017, stron 398. ISBN 978-83-65557-66-3." Slavistica Vilnensis 63 (October 29, 2018): 397–400. http://dx.doi.org/10.15388/slavviln.2018.63.11870.

Full text

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

25

Kuryłowicz, Beata. "Rękopiśmienny słowniczek wileńskiej gwary ludowej Artura Dolińskiego jako źródło do badań gwar polskich." Białostockie Archiwum Językowe, no. 22 (2022): 347–61. http://dx.doi.org/10.15290/baj.2022.22.19.

Full text

Abstract:

The article presents a manuscript collection of dialect lexicon from the 2nd half of the 19th century compiled by Artur Doliński. The glossary records the vocabulary characteristic of the folk dialect of the Vilnius area. The author has established that in terms of methodology, Doliński’s work differs from other studies of this type (the entries are not arranged alphabetically, they lack qualifiers or explicataions of how to use a particular word). However, this does not diminish the value of the work under discussion, since the glossary records unknown lexemes from historical Lithuania, and a

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

26

Kołatka, Krzysztof. "AŃTOP, ĆRULKI i WINTBOJTEL, czyli o krajeńskich germanizmach kulinarnych." Prace Filologiczne 77 (December 4, 2022): 145–65. http://dx.doi.org/10.32798/pf.979.

Full text

Abstract:

Zapożyczenia niemieckie stanowią immanentną część zasobu leksykalnego gwar krajeńskich (co też w dyskursie naukowym niejednokrotnie akcentowano). Biorąc pod uwagę niezwykle skomplikowaną historię Krajny, regionu położonego w północno-zachodniej Polsce, na styku Wielkopolski i Pomorza, występowanie w mowie Krajniaków elementów niemieckiej proweniencji – jednostek niebywale żywotnych, wysokofrekwencyjnych i stosunkowo łatwo identyfikowalnych – nie powinno zaskakiwać. Celem artykułu jestkilkupłaszczyznowa – genetyczna, strukturalna i semantyczna – charakterystyka krajeńskich germanizmów, należący

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

27

Paśko-Koneczniak, Dorota. "Osobliwości funkcjonowania gwar wyspowych (na marginesie badań rosyjskiej gwary staroobrzędowców w ośrodku suwalsko-augustowskim i polskiej gwary mieszkańców Wierszyny na Syberii)." Acta Baltico-Slavica 36 (July 26, 2015): 41–49. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2012.004.

Full text

Abstract:

Peculiarities of the functioning of island dialects (on the margins of research into the Russian dialect of the old believers in the Suwałki–Augustów region and the polish dialect of the inhabitants of Vershina in Siberia)The article deals with the functioning of island dialects: the Russian dialect of the Old Believers from the Suwałki–Augustów region and the Polish dialect of the inhabitants of Vershina in Siberia. The former functions in the Polish-language environment, and the latter in the Russian-language environment. The speakers of island dialects do not have any contact with their nat

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

28

Cygan, Stanisław. "Miejsce gwary opoczyńskiej w lokalnej prasie (na przykładzie kieleckich „Przemian”)." ANNALES UNIVERSITATIS PAEDAGOGICAE CRACOVIENSIS. STUDIA LINGUISTICA, no. 15 (December 11, 2020): 50–66. http://dx.doi.org/10.24917/20831765.15.4.

Full text

Abstract:

The local press is hardly ever used for dialectological studies. Press texts from the Kielce monthly “Przemiany”; 1970–1989 can be a valuable source of language material for both the study of the language system of the Opoczno dialect and the dialect lexicon. They are represented by 26 chats from the Opoczno area and Opoczno proverbs. For the purpose of this article, I have extracted dialect vocabulary – 61 words from chats – and compared them with dictionary materials from other sources of Polish dialect lexicography: a collection of K. Dejna’s folk vocabulary, Słownik gwar małopolskich (Glos

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

29

Belawska, Helena, and Julia Kratiuk. "UKŁAD SŁOWNIKA POLSKIEJ GWARY PODOLA." Naukovì zapiski Nacìonalʹnogo unìversitetu «Ostrozʹka akademìâ». Serìâ «Fìlologìâ» 1, no. 2(70) (2018): 3–5. http://dx.doi.org/10.25264/2519-2558-2018-2(70)-3-5.

Full text

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

30

Wronicz, Jadwiga. "Status gwary w języku polskim." Socjolingwistyka 30 (2016): 53–60. http://dx.doi.org/10.17651/socjoling.30.4.

Full text

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

31

Skorwid, Sergiej. "„Mnie po rusku było ciężko gadać”. Rozmowy z mieszkanką wsi Biełostok na Syberii." Acta Baltico-Slavica 43 (December 31, 2019): 188–205. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2019.007.

Full text

Abstract:

“It was hard for me to speak Russian”: Interviews with a resident of the village of Belostok in SiberiaThe fieldwork in the formerly Polish village of Belostok in the Tomsk Region (Western Siberia) undertaken in 2017 is a continuation of the previous study of the idiolect of its sole Polish-speaking resident initiated by Natal’ia Anan’eva fourteen years ago. This article presents a record and commentary of two interviews with this speaker, Ms Maria Markish (Markisz) (born in 1928). The first of them was conducted in April 2017 by Agnieszka Kaniewska from the University of Wrocław (Rev. Krzyszt

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

32

Rembiszewska, Dorota Krystyna. "Z lokalnych zapożyczeń wschodniosłowiańskich w gwarach polskich – dryhle ‘galareta’." Prace Filologiczne 74 (January 20, 2020): 213–19. http://dx.doi.org/10.32798/pf.460.

Full text

Abstract:

W artykule przedstawiono interpretację ewentualnego zapożyczenia wschodniosłowiańskiego wyrazu drahle (dryhle) ‘galareta z mięsa’, który jest charakterystyczny dla gwar pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego i zajmuje duży areał w gwarach kresowych. Występowanie w centralnej części Polski tej nazwy wyklucza jednoznaczne wskazanie źródła zapożyczenia.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

33

Koniusz, Elżbieta. "O niektórych nazwach ubiorów (stroju)... w Słowniku gwary gorczańskiej (zagórzańskiej) Józefy Kobylińskiej i Słowniku gwar polskich Jana Karłowicza." ANNALES UNIVERSITATIS PAEDAGOGICAE CRACOVIENSIS. STUDIA LINGUISTICA, no. 14 (December 15, 2019): 86–95. http://dx.doi.org/10.24917/20831765.14.8.

Full text

Abstract:

The aim of the analysis and description in this paper is to examine words of foreign provenance: ‘baja’, ‘katanka’ (ǁkatana) and ‘łoktuszka’ (ǁłoktusza), selected from two lexicographical sources: a regional Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej), containing vocabulary from the late nineteenth century and the twentieth century, and the nationwide Słownik gwar polskich, in which the lexical material comes mainly from the second half of the nineteenth century. The author analyses the development of the meaning of the aforesaid words in Polish dialects, concerning “Gorce’’ area and other dial

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

34

Jasiński, Janusz. "Return of Wojciech Kętrzynski to polishness." Masuro-⁠Warmian Bulletin 302, no. 4 (2019): 677–702. http://dx.doi.org/10.51974/kmw-134861.

Full text

Abstract:

Ojciec Wojciecha Kętrzyńskiego (1838–1918), Polak pochodzenia kaszubskiego, pełniący w Lecu (Giżycku) obowiązki żandarma, nigdy nie wyparł się swojej polskości. Natomiast matka Wojciecha była rodowitą Niemką i naturalną koleją rzeczy ona miała większy wpływ na wychowanie dziecka. Jednak Wojciech mówił dwoma językami: niemieckim i gwarą mazurską. Literatura naukowa przez długie dziesięciolecia powtarzała, że pod wpływem domu oraz w czasie lat szkolnych spędzonych w Lecu, później w Poczdamie i Rastemborku (Kętrzynie) uległ on całkowitej germanizacji. Dopiero mając 18 lat (1856), dowiedziawszy si

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

35

Lewaszkiewicz, Tadeusz. "O r frykatywnym (ř) i śladach r frykatywnego (ř) w historii języka polskiego, w polskich gwarach etnicznych oraz w polszczyźnie południowo- i północnokresowej." Gwary Dziś 15 (December 22, 2022): 101–17. http://dx.doi.org/10.14746/gd.2022.15.11.

Full text

Abstract:

Autor omawia i porównuje poglądy językoznawców polskich na temat powstania i rozwoju r frykatywnego (ř) w języku staropolskim i rozwoju r frykatywnego (ř) w różnych odmianach języka polskiego. Nie można wykluczyć, że niektórzy badacze mylili brzmienie ř z rž. Dlatego postuluje się przebadanie istniejących nagrań gwar polskich i kaszubskich z wykorzystaniem nowszych programów komputerowych. Należy również ustalić podobieństwa i różnice w realizacji ř w języku czeskim i w niektórych gwarach polskich oraz kaszubskich.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

36

Sierociuk, Jerzy. "Wielkopolskie Słowniki Regionalne – założenia leksykograficzne serii." Gwary Dziś 14 (December 10, 2021): 289–305. http://dx.doi.org/10.14746/gd.2021.14.25.

Full text

Abstract:

Gwary wielkopolskie są najsłabiej udokumentowane leksykograficznie, toteż proponowana seria Wielkopolskie Słowniki Regionalne jest próbą nadrobienia tych zaległości. Ze względu na ograniczoną liczebność zespołu dialektologów (tylko 3 osoby) zdecydowano, że współpracować będziemy z różnymi środowiskami lokalnymi, szczególnie ze szkołami. Eksploracja terenowa o wyraźnym założeniu leksykograficznym zawężona jest do wybranego pola tematycznego, a specjalny kwestionariusz zawiera 600–800 specjalnie skonstruowanych pytań prowokujących rozmówców do dłuższych wypowiedzi; pożądane też są fotografie oma

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

37

Глушковски [Głuszkowski], Михал [Michał]. "Отправная точка для исследований русского говора старообрядцев в Польше". Acta Baltico-Slavica 44 (31 грудня 2020): 263–81. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2020.007.

Full text

Abstract:

The Starting Point for the Research on the Russian Subdialect of the Old Believers in PolandThe main aim of this article is to discuss the findings of a monograph published half a century ago in the context of the evolution of the Russian subdialect of the Old Believers in Poland since then. In their diachronic studies, contemporary researchers need to find a starting point for comparison – in the present study it is the first and so far the only comprehensive monographic description of the language of the Old Believers living in Poland: Rosyjska gwara starowierców w województwach olsztyńskim

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

38

Paśko-Koneczniak, Dorota Angelika. "Akcentuacja zapożyczonych leksemów czasownikowych w gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim." Acta Baltico-Slavica 39 (December 31, 2015): 186–97. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2015.005.

Full text

Abstract:

Stress patterns in loan verb lexemes in the dialect used by the Old Believers living in the Suwałki-Augustów region The aim of the article is to present the stress pattern phenomenon in loan verb lexemes which function in the Russian dialect of the Old Believers from the Suwałki-Augustów Region. In the last decades, the insular dialect, separated from the general Russian language, has been influenced by the Polish language. Such influence is visible, in particular, in the vocabulary, in the form of loan translations and idiomatic expressions. Stress patterns, along with the root vocabulary and

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

39

Kostecka-Sadowa, Anna. "Charakterystyka słowotwórcza ekspresywnych nazw człowieka w gwarze polskiej obwodu lwowskiego (wybrane przykłady)." Gwary Dziś 12 (June 15, 2020): 289–97. http://dx.doi.org/10.14746/gd.2020.12.22.

Full text

Abstract:

Przedmiotem artykułu są ekspresywne nazwy osób o wysokim ładunku emocjonalnym, głównie negatywnym. Są to leksemy określające w gwarze polskiej obwodu lwowskiego człowieka próżnego, leniwego, powolnego oraz wolno pracującego. Podstawę materiałową analizy stanowią wyrazy rodzime i pochodzenia obcego, typowe dla tej gwary.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

40

Popławski, Emil. "Czy to słowa (wyłącznie) białostockie? Rozważania o statusie leksykalnym wyrazów uznawanych za regionalizmy w Białymstoku i okolicach." Socjolingwistyka 35 (2021): 257–81. http://dx.doi.org/10.17651/socjoling.35.15.

Full text

Abstract:

Autor artykułu, na podstawie dostępnych danych leksykalnych (ze słowników języka polskiego oraz Słownika gwar polskich PAN i jego kartoteki), weryfikuje status wyrazów (i kilku frazeologizmów) uznawanych za regionalizmy białostockie (łącznie 83 jednostki). Przedstawiono je w artykule Piotra Wróblewskiego Regionalizmy w języku inteligencji białostockiej (1981), stanowiącym swoisty raport z wieloletnich obserwacji bezpośrednich badacza. Autor niniejszego artykułu zadaje następujące pytania: Czy te leksemy występują (występowały) poza badanym obszarem i w jakiej odmianie języka? O

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

41

Grupa-Dolińska, Magdalena. "Nazwy pożywienia i napojów w słownikach gwary chełmińsko-dobrzyńskiej." Prace Filologiczne 77 (December 4, 2022): 43–65. http://dx.doi.org/10.32798/pf.1033.

Full text

Abstract:

W artykule zaprezentowana została leksyka nazywająca pożywienie i napoje, zarejestrowana w słownikach gwary chełmińsko-dobrzyńskiej. Materiał językowy wyekscerpowany został z siedmiu źródeł z XIX, XX i XXI w. Przedmiot niniejszego artykułu stanowią wyłącznie jednostki o charakterze dyferencyjnym. Celem artykułu, poza prezentacją i uporządkowaniem materiału, jest także próba wyodrębnienia zasobu nazw właściwych wyłącznie dla gwary chełmińsko-dobrzyńskiej, co było możliwe dzięki ustaleniu rozpowszechnienia poszczególnych jednostek spośród analizowanego słownictwa w dialektach polskich, ze szczeg

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

42

Walkowiak, Justyna B., and Jowita Niewulis-Grablunas. "Nazwiska nieurzędowe mniejszości litewskiej w Polsce – dziedzictwo językowo-kulturowe pogranicza polsko-litewskiego." Acta Baltico-Slavica 43 (December 31, 2019): 59–80. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2019.003.

Full text

Abstract:

Unofficial surnames used by the Lithuanian minority in Poland: The linguistic and cultural heritage of the Polish-Lithuanian borderlandUnofficial surnames are rare because surnames today are generally official in character. However, in the case of Polish citizens who are Lithuanians, they are a phenomenon that has long been present, although visible mostly – and until the entry into force of the Act on National Minorities (2005) predominantly – in intra-group communication. Considering that until recently it was not possible to register the Lithuanian forms of surnames and use them officially,

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

43

Kostecka-Sadowa, Anna. "Leksyka gwary polskiej przesiedleńców z Trembowli i Wierzbowiec na Podolu." Prace Językoznawcze 20, no. 2 (2019): 99–114. http://dx.doi.org/10.31648/pj.4565.

Full text

Abstract:

In the article the author presents some selected material from the dictionaryof the Polish dialect used in the South-Eastern Borderlands (on the basis of Trembowlaand Wierzbowiec) and discusses lexical layers of the examined vocabulary.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

44

Synowiec, Helena. "O funkcjonalności wiedzy o języku w szkole (na tle tradycji dydaktycznej)." Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 56, no. 1 (2020): 31–51. http://dx.doi.org/10.18778/1505-9057.56.03.

Full text

Abstract:

W artykule przypominam tradycje funkcjonalnego uczenia o języku w polskiej szkole, przywołując publikacje Zenona Klemensiewicza z lat międzywojennych oraz prace dydaktyków i językoznawców następnych pokoleń. Sygnalizuję przeobrażenia, jakie zachodziły w koncepcjach edukacji językowej pod wpływem rozwoju myśli pedagogicznej, psychologii, a przede wszystkim – subdyscyplin językoznawstwa. W nowym komunikacyjno-kulturowym modelu kształcenia nauka o języku zaczęła pełnić funkcję służebną. W tym kontekście dzielę się spostrzeżeniami dotyczącymi słabego poziomu wiedzy językowej absolwentów liceów (w

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

45

Paśko-Koneczniak, Dorota Angelika. "Akcentuacja zapożyczonych leksemów czasownikowych w gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim." Acta Baltico-Slavica 39 (December 31, 2015): 186–97. http://dx.doi.org/10.11649/abs2015.005.

Full text

Abstract:

<p><img src="http://ispan.waw.pl/journals/public/site/images/admin/issj004.png" alt="" /></p><p><strong>Stress patterns in loan verb lexemes in the dialect used by the Old Believers living in the Suwałki-Augustów region </strong></p><p>The aim of the article is to present the stress pattern phenomenon in loan verb lexemes which function in the Russian dialect of the Old Believers from the Suwałki-Augustów Region. In the last decades, the insular dialect, separated from the general Russian language, has been influenced by the Polish language. Such

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

46

Roszko, Danuta. "Eksperymentalny korpus litewskiej gwary puńskiej w Polsce (narzędzie do badań nad gwarami polskimi i litewskimi na Suwalszczyźnie)." Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 48 (June 16, 2015): 43–60. http://dx.doi.org/10.11649/sfps.2013.003.

Full text

Abstract:

Experimental corpus of the Lithuanian local dialect of Puńsk in Poland (a tool for the study on the Polish and Lithuanian local dialects in the Suwałki Region)The linguistic resources included in EkorpGP present a great cognitive value for Polish and Lithuanian dialectologists. Particularly valuable for researchers of the Lithuanian local dialects, including the local dialect of Puńsk, is subcorpus A. The material included in EKorpGP confirms that the local dialect is incessantly evolving. The typical dialectal features vanish for the sake of the standardized Lithuanian language.Whereas, subco

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

47

Paśko-Koneczniak, Dorota. "Wpływ języka rosyjskiego na zasób leksykalny polskiej gwary mieszkańców Wierszyny na Syberii." Acta Baltico-Slavica 35 (July 28, 2015): 29–36. http://dx.doi.org/10.11649/abs.2011.003.

Full text

Abstract:

The influence of the Russian language on the vocabulary in the Polish dialect of the inhabitants of Vershina in SiberiaVershina is a Polish village in Siberia. It is situated 130 kilometres north of Irkutsk. The village was founded by the Polish settlers in 1910, and it was part of the planned voluntary colonisation of Siberia. The colonisers came from the territory that had formerly been annexed to Russia, namely Zagłębie and Małopolska. The inhabitants of Vershina are a bilingual community: they use the Polish dialect and the Russian language interchangeably, depending on the communicative c

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

48

Rieger, Janusz. "Wybrane zapożyczenia i paralele słowackie w słownictwie łemkowskiej gwary Wysowej." Prace Filologiczne 74 (January 20, 2020): 383–92. http://dx.doi.org/10.32798/pf.475.

Full text

Abstract:

Zapożyczenia i paralele słowackie w gwarach północnołemkowskich świadczą o kontaktach językowych Łemków, mogą też być pomocne w rozważaniach nad ewentualnym zasiedleniem terenów w Polsce przez Rusinów zza Beskidu. Potrzebny jest w miarę pełny zestaw odpowiednich wyrazów. W artykule przedstawiono przykłady takich wyrazów.

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

49

Gala, Sławomir. "Karola Dejny wielki Atlas gwar polskich." Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica 33 (January 1, 1995): 35–41. http://dx.doi.org/10.18778/0208-6077.33.03.

Full text

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

50

Rembiszewska, Dorota Krystyna. "Ortografia i pisownia w ankietach Georga Wenkera do Niemieckiego atlasu językowego z obszaru środkowych Mazur." Gwary Dziś 15 (December 22, 2022): 93–100. http://dx.doi.org/10.14746/gd.2022.15.10.

Full text

Abstract:

W artykule omówiono zagadnienia ortograficzne i pisowniowe w ankietach do Niemieckiego atlasu językowego zapisanych w latach 80. XIX w. w części środkowej i wschodniej współczesnych Mazur – regionu położonego w północno-wschodniej części Polski. Ankiety zawierają tłumaczenia 40 zdań niemieckich (ułożonych przez bibliotekarza z Marburga Georga Wenkera) na miejscową gwarę. W odniesieniu do pisowni i ortografii w analizowanym materiale uwzględniono m.in. występowanie kreskowanego é, np. lepiéj, Śniég, używanie j na oznaczenie g, np. inaczeg, jagka, nag więczey, w tym jako rezultat asynchronicznej

APA, Harvard, Vancouver, ISO, and other styles

We offer discounts on all premium plans for authors whose works are included in thematic literature selections. Contact us to get a unique promo code!